تحلیل نیویورک‌تایمز: «بازی انتظار»، استراتژی تازه ترامپ در مورد ایران است / امید ترامپ این است که با گذشت زمان، تهران به تدریج از صدر اخبار کنار برود
دیوید سنگر، روزنامه‌نگار مطرح در نیویورک تایمز نوشت: به نظر می‌رسد دولت آمریکا به سمت کارزار بلندمدت فشار اقتصادی حرکت می‌کند؛ در حالی که دونالد ترامپ فوریت چندانی برای دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران احساس نمی‌کند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دونالد ترامپ می‌گوید مهم‌تر است که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، شهرها و ایالت‌های تحت مدیریت دموکرات‌ها را مورد تحقیق و بررسی قرار دهد تا اینکه برای پایان دادن به جنگ با ایران مذاکره کند.
دونالد ترامپ می‌گوید در حال بررسی راه‌حلی تازه برای بحران هسته‌ای ایران است: اعلام اینکه این بحران پایان یافته است، حتی اگر در واقعیت تغییر چندانی رخ نداده باشد.
ترامپ و اعضای تیمش مدتی است ادعا می‌کنند که ایران دقیقاً در موقعیتی قرار گرفته که آمریکا می‌خواسته است. آنها می‌گویند دیگر نیازی به توافق هسته‌ای جدیدی نیست که مواد بالقوه مورد استفاده برای ساخت بمب را از ایران خارج کند؛ همچنین ضرورتی برای محدود کردن توان موشکی ایران وجود ندارد. این دو موضوع از مهم‌ترین دلایلی بودند که رئیس‌جمهور آمریکا ۱۰ ماه پیش برای آغاز جنگ مطرح کرده بود.
به نظر می‌رسد ترامپ دست‌کم در مقطع کنونی، مجموعه‌ای از گزینه‌های نظامی را کنار گذاشته است؛ گزینه‌هایی که شامل حملات گسترده اما محدود از نظر زمانی به تأسیسات نظامی، مراکز هسته‌ای و حتی برخی زیرساخت‌های انرژی ایران می‌شدند.
تمام صحبت‌هایی که در طول سال جاری درباره اعزام نیروهای ویژه برای تصرف حدود ۹۷۰ پوند اورانیوم ایران مطرح شده بود نیز فعلاً کنار گذاشته شده است؛ اورانیومی که تا سطح ۶۰ درصد غنی شده و به درجه‌ای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت بمب رسیده است.
همچنین تحلیل‌های مفصلی که درباره توانایی بزرگ‌ترین بمب‌های سنگرشکن آمریکا برای نفوذ به اعماق کوه پیک‌آکس (Pickaxe Mountain) انجام شده بود، متوقف شده است. سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند، اما از این موضوع اطمینان ندارند، که سانتریفیوژهای پیشرفته‌ای که می‌توانند اورانیوم را به مواد مورد استفاده در ساخت بمب تبدیل کنند، در این مکان قرار دارند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در اظهاراتی که این هفته در پاریس و در جریان نشست وزیران خارجه گروه هفت مطرح کرد، رویکردی را توصیف کرد که می‌توان آن را «صبر راهبردی» نامید: منتظر ماندن تا تحریم‌ها اثر خود را بر ایران بگذارند و در نهایت حکومت این کشور را به فروپاشی بکشانند.
روبیو گفت: «در حال حاضر، کارزار اقتصادی و فشاری که اعمال می‌کنیم و ویرانی‌ای که این کارزار اقتصادی بر رژیم ایران تحمیل کرده، به‌قدری مؤثر است که رئیس‌جمهور واقعاً نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده ندارد.»
او اضافه کرد که اگر ایران از «خطوط قرمز مشخصی عبور کند»، آمریکا ممکن است مداخله کند؛ چراکه ایالات متحده «توانمندترین نیروی نظامی جهان» را در اختیار دارد.
این رویکرد تازه روز پنجشنبه بار دیگر آشکار شد؛ زمانی که ترامپ اعلام کرد جی‌دی ونس را از تلاش‌هایش برای ورود به مذاکرات مستقیم با ژنرال محسن رضایی، عالی‌ترین مقام امنیتی ایران، دور می‌کند. رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی و فرمانده پیشین کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
ونس که جنگ را عامل شکست گسترده جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانسته بود، پیش‌تر خود را برای ایفای نقشی کلیدی در پایان دادن به درگیری‌ها از طریق مذاکره آماده کرده بود.
اما اکنون به نظر می‌رسد ترامپ معتقد است مذاکره، اتلاف وقت معاون رئیس‌جمهور خواهد بود.
ترامپ در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «ما به توافق با ایران نیاز نداریم. آن روزها مدت‌هاست که گذشته‌اند.»
او گفت برای ونس مهم‌تر است که شهرها و ایالت‌های تحت مدیریت دموکرات‌ها را بررسی کند و به دنبال کشف منابع مالی فدرالی باشد که هدر رفته‌اند.
در همین حال، ترامپ مدعی شد که تمام اهرم‌های فشاری را که برای اعمال نفوذ بر ایران نیاز دارد، در اختیار گرفته است.
او نوشت: «ما پول آنها را در اختیار داریم؛ صدها میلیارد دلار، و تنگه آنها را هم در اختیار داریم!»
این ادعا درباره میزان دارایی‌های ایران که در اختیار آمریکا و متحدانش قرار دارد، اغراق‌آمیز است. اگرچه برآوردها بسیار متفاوت‌اند، ممکن است بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از منابع مالی ایران در حساب‌های مختلف در سراسر جهان مسدود شده باشد، اما تنها حدود ۲ میلیارد دلار از این منابع در ایالات متحده قرار دارد.
تنگه هرمز؛ گذرگاهی که ایران تنها چند روز پس از آغاز حملات اولیه آن را مختل کرد و آمریکا را غافلگیر ساخت، هنوز فقط تا حدی بازگشایی شده است.
هر روز، ماجرایی شبیه بازی موش و گربه در جریان است؛ زیرا نیروی دریایی آمریکا تلاش می‌کند نفتکش‌ها را از تنگه عبور دهد.
با وجود ادعاهای ترامپ، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که ایالات متحده قصد داشته باشد نیروهای خود را جمع‌آوری کند و منطقه را ترک کند.
مقام‌های آمریکایی می‌گویند محاصره دریایی که مانع صادرات نفت ایران شده، همچنان برقرار است و برنامه فوری‌ای برای پایان دادن به آن وجود ندارد.
این موضوع نشان می‌دهد که حضور نظامی گسترده آمریکا در منطقه ادامه خواهد یافت؛ دقیقاً همان چیزی که ترامپ و متحدانش در بهار گفته بودند می‌خواهند از آن اجتناب کنند.
به نظر می‌رسد امید ترامپ این است که با گذشت زمان، ایران به‌تدریج از صدر اخبار کنار برود و حکومت این کشور، زیر فشار اقتصادی فزاینده، از درون دچار فروپاشی شود.
اما ماجرا ممکن است به این سادگی نباشد.
سوزان مالونی، کارشناس مسائل ایران در مؤسسه بروکینگز، روز جمعه گفت: «ممکن است رئیس‌جمهور کارش با ایران تمام شده باشد، اما ایران کارش با او تمام نشده است.»
او خاطرنشان کرد که اگرچه نیروی دریایی آمریکا اکنون توانسته است حجم محموله‌های نفتی خارج‌شده از خلیج فارس را به سطحی نزدیک به دوران پیش از جنگ برساند، اما این اتفاق «با هزینه‌ای بالا و با عدم اطمینان قابل‌توجه درباره پایداری آن» حاصل شده است.
تهران همچنان به مختل کردن تردد کشتی‌ها از تنگه ادامه خواهد داد، ذخایر موشکی و پهپادی خود را بازسازی خواهد کرد و برنامه هسته‌ای‌اش را احیا خواهد کرد.
همچنین با وخیم‌تر شدن شرایط اقتصادی ایران، احتمالاً مقامات این کشور برای کاهش فشارها، سطح تنش‌ها را افزایش خواهند داد.
بنابراین، ایالات متحده همچنان در بن‌بستی در خلیج فارس گرفتار است؛ بن‌بستی که به احتمال زیاد تشدید خواهد شد، نه اینکه به‌تدریج از بین برود.
و البته مسئله آزاردهنده اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی ایران همچنان پابرجاست.
این مواد هسته‌ای که به سطحی نزدیک به درجه مورد نیاز برای ساخت بمب رسیده‌اند، مهم‌ترین دلیلی بودند که ترامپ هنگام صدور دستور آغاز حملات آمریکا به ایران در ۲۸ فوریه مطرح کرد.
اما اکنون به نظر می‌رسد او نگرانی چندانی درباره این ذخایر ندارد.
ترامپ روز یکشنبه در برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سی‌بی‌اس، زمانی که راس دوتات درباره این مواد هسته‌ای از او سؤال کرد، گفت: «آنها دیگر چیزی ندارند.»
او با اشاره به اینکه ماهواره‌های جاسوسی آمریکا این مواد را زیر نظر دارند، گفت: «این مواد زیر هزاران تن سنگ مدفون شده‌اند.»
البته این مواد از ژوئن ۲۰۲۵، یعنی زمانی که بمب‌افکن‌های آمریکایی برای نخستین بار سه مرکز مهم هسته‌ای ایران، فردو، نطنز و اصفهان را هدف قرار دادند، زیر همان حجم عظیم آوار و سنگ مدفون بوده‌اند.
ترامپ در آن زمان اعلام کرد که توان هسته‌ای ایران «به‌طور کامل نابود شده است».
کارشناسان گفتند این ادعا اغراق‌آمیز بود. ارزیابی گزارش‌های اطلاعاتی نشان می‌داد که مواد هسته‌ای همچنان وجود دارند، هرچند حملات آمریکا بازیابی آنها را دشوار کرده بود.
در حالی که این مواد هسته‌ای ظاهراً دست‌نخورده و دقیقاً در همان مکانی باقی مانده‌اند که پیش‌تر بودند، استدلال‌های ترامپ درباره آنها متناسب با نیازهای کنونی‌اش تغییر کرده است.
او پیش‌تر گفته بود که در سال ۲۰۲۵ دستور حمله را صادر کرد، زیرا ایران تنها «دو هفته با توانایی ساخت بمب فاصله داشت».
اما این ادعا درست نبود. اگر ایران به آن مواد هسته‌ای دسترسی پیدا می‌کرد، ممکن بود تنها دو هفته زمان نیاز داشته باشد تا اورانیوم موجود را به سطح غنای مورد نیاز برای ساخت بمب برساند.
با این حال، تبدیل این مواد به یک کلاهک هسته‌ای، چندین ماه یا حتی چند سال زمان بیشتری می‌برد.
اکنون ترامپ می‌گوید این مواد جای نگرانی ندارند.
اما تازه‌ترین اظهارات او یک پرسش اساسی را مطرح می‌کند: اگر مواد هسته‌ای ایران تهدیدی محسوب نمی‌شوند و از ماه فوریه تاکنون دقیقاً در همان مکانی قرار دارند که پیش از آن بودند، پس چرا آمریکا وارد جنگ شد؟
کریم سجادپور، کارشناس مسائل ایران در بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، گفت: «ترامپ جنگ را با این تصور آغاز کرد که به یک قهرمان تبدیل خواهد شد. اما اکنون تلاش می‌کند راهی برای پایان دادن به جنگ پیدا کند، بدون آنکه بازنده به نظر برسد.»
سجادپور اضافه کرد: «او جنگ را با اهداف حداکثری آغاز کرد: پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، تولید موشک‌های این کشور، نیروهای نیابتی منطقه‌ای و احتمالاً حتی خود حکومت ایران.
اما اکنون به نظر می‌رسد که او خود را برای رسیدن به نتیجه‌ای حداقلی آماده می‌کند: پذیرفتن اینکه مواد هسته‌ای همچنان وجود دارند، به شرط آنکه زیر آوار و سنگ مدفون باشند.»
اگر ترامپ تصمیم بگیرد از ادامه جنگ صرف‌نظر کند و نیروهایش را به خانه بازگرداند، احتمالاً رسیدگی به پیامدهای باقی‌مانده را به متحدانش در خلیج فارس و شاید کشورهای اروپایی واگذار خواهد کرد.
نگرانی بسیاری از مقام‌های منطقه این است که ایران برای جلوگیری از حمله‌ای دیگر در آینده، تصمیم بگیرد راهی برای تولید سلاح هسته‌ای پیدا کند؛ دقیقاً همان نتیجه‌ای که ترامپ می‌گفت مصمم است از وقوع آن جلوگیری کند
