بسیاری از نزدیک‌ترین مشاوران ترامپ با تصمیم او برای حمایت از نتانیاهو مخالف بودند / برخی از مشاوران ترامپ معتقدند که برای پیشبرد دستورکار خاورمیانه‌ای ترامپ، فرصت‌هایی در دولتِ به رهبری فردی غیر از نتانیاهو نیز وجود دارد / از دیدگاه‌های مقام‌های ارشد دولت ترامپ، ونس یکی از مقام‌هایی است که در جریان جنگ با ایران، سرخورده و ناامید شدن از نتانیاهو را تجربه کرده
آکسیوس نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در انتخابات روز سه‌شنبه اسرائیل از بنیامین نتانیاهو حمایت کرده است؛ اما به گفته مقام‌های آمریکایی به آکسیوس، برخی از مشاوران او معتقدند که برای پیشبرد دستورکار خاورمیانه‌ای ترامپ، فرصت‌هایی در دولتِ به رهبری فردی غیر از نتانیاهو نیز وجود دارد.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: چرا این موضوع اهمیت دارد؟ ترامپ تاکنون با هیچ نخست‌وزیر اسرائیلی به‌جز نتانیاهو همکاری نکرده و شخصاً هیچ‌یک از نامزدهای دیگر را نمی‌شناسد. این دو رابطه‌ای نزدیک، اما اغلب پرتنش و پرتلاطم، با یکدیگر شکل داده‌اند.
یکی از مشاوران ترامپ، در توصیف نگاه رئیس‌جمهور به نتانیاهو گفت: «او همان شیطانی است که می‌شناسد.»
تحولات اصلی
ترامپ پس از چند هفته تردید، روز یکشنبه از نتانیاهو حمایت کرد و حتی تلویحاً گفت شکست او می‌تواند پیامدهایی برای روابط آمریکا و اسرائیل داشته باشد.
یکی از مقام‌های آمریکایی این حمایت را، صرف‌نظر از نتیجه انتخابات، برای ترامپ یک وضعیت برد ـ برد توصیف کرد.
اگر نتانیاهو پیروز شود یا در مقام نخست‌وزیر موقت باقی بماند، ترامپ می‌تواند ادعا کند که او را از نظر سیاسی نجات داده است و از این اهرم برای وادار کردنش به دادن امتیاز استفاده کند.
اگر نتانیاهو شکست بخورد و مخالفانش دولت تشکیل دهند، رهبران جدید اسرائیل همچنان انگیزه زیادی برای برقراری روابط خوب با ترامپ خواهند داشت. در چنین شرایطی، حمایت ترامپ از رقیب آن‌ها به‌سرعت به موضوعی حاشیه‌ای تبدیل خواهد شد.
پشت پرده ماجرا
به گفته منابع آگاه از گفت‌وگوهای داخلی، بسیاری از نزدیک‌ترین مشاوران ترامپ با تصمیم او برای حمایت از نتانیاهو مخالف بودند و معتقد بودند رئیس‌جمهور آمریکا باید از دخالت در انتخابات اسرائیل خودداری کند.
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در شرایطی که خصومت با نتانیاهو در بخش‌هایی از جنبش «ماگا» رو به افزایش است، هنگام پرسش درباره انتخابات اسرائیل در این هفته، آشکارا از همراهی با موضع ترامپ خودداری کرد.
ونس به خبرنگاران گفت: «من به بی‌بی نتانیاهو حمله نمی‌کنم. از بی‌بی نتانیاهو هم حمایت نمی‌کنم. فکر می‌کنم در نهایت، حمایت رئیس‌جمهور است که اهمیت دارد.»
نگاه دقیق‌تر
ونس که چند روز پیش از شکست ویکتور اوربان، نخست‌وزیر پیشین مجارستان، در انتخابات ماه آوریل از او حمایت کرده بود، گفت دیگر در انتخابات کشورهای خارجی دخالت نخواهد کرد.
به گفته منابع آگاه از دیدگاه‌های مقام‌های ارشد دولت ترامپ، ونس یکی از مقام‌هایی است که در جریان جنگ با ایران، سرخورده و ناامید شدن از نتانیاهو را تجربه کرده‌اند.
ونس و دیگر دستیاران ارشد ترامپ معتقدند ارزیابی‌های نتانیاهو از شرایط پیش از جنگ که به کاخ سفید ارائه شده بود، اشتباه بوده است. این مسئله تردیدها درباره این موضوع را افزایش داده که آیا نتانیاهو همچنان بهترین شریک برای تحقق اهداف منطقه‌ای ترامپ است یا خیر.
تصویر بزرگ‌تر
پس از پایان انتخابات اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، ترامپ با تصمیمی سرنوشت‌ساز درباره دستورکار خاورمیانه‌ای خود روبه‌رو خواهد شد: آیا در یک عملیات نظامی بزرگ دیگر علیه ایران، به نتانیاهو خواهد پیوست یا نه؟
نتانیاهو مشتاق است که چنین عملیاتی هرچه زودتر انجام شود. اما نتایج انتخابات اسرائیل می‌تواند بر تصمیم ترامپ یا دست‌کم بر زمان‌بندی ازسرگیری درگیری‌های گسترده تأثیر بگذارد.
ترامپ همچنین می‌خواهد از جنگ ایران عبور کند و دستورکار دیپلماتیک بلندپروازانه‌ای را پیش ببرد که شامل موارد زیر است:
* اجرای طرح صلح او برای غزه؛
* میانجیگری برای دستیابی به توافق‌هایی میان اسرائیل و لبنان و نیز اسرائیل و سوریه؛
* و در نهایت، دستیابی به یک توافق تاریخی صلح میان اسرائیل و عربستان سعودی.
اینکه ترامپ تا چه اندازه بتواند در تحقق این اهداف پیشرفت کند، تا حدی به این بستگی دارد که چه کسی در اسرائیل دولت را تشکیل می‌دهد و ائتلاف سیاسی حاصل از رأی‌گیری روز سه‌شنبه چه ترکیبی خواهد داشت.
نکته قابل توجه
در پشت پرده و طی شش ماه گذشته، چند تن از مشاوران ارشد ترامپ از عملکرد نتانیاهو در زمینه اولویت‌های مهم منطقه‌ای ناراضی شده‌اند.
غزه: استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، از بی‌میلی نتانیاهو برای پیشبرد اجرای طرح صلح رئیس‌جمهور آمریکا ابراز نارضایتی کرده‌اند.
سوریه: تام باراک، فرستاده ترامپ، نگرانی‌های مشابهی درباره رویکرد دولت نتانیاهو در قبال دمشق و ادامه عملیات نظامی اسرائیل در سوریه دارد.
لبنان و کرانه باختری: مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و تیم او روابط بهتری با نتانیاهو دارند؛ اما معتقدند اسرائیل می‌تواند اقدامات بیشتری برای تقویت دولت لبنان انجام دهد. آن‌ها همچنین از اینکه نتانیاهو برای مهار حملات شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان در کرانه باختری اقدامات بیشتری انجام نداده، ناراضی هستند.
آنچه در لابه‌لای تحولات دیده می‌شود
برخی مقام‌های آمریکایی می‌گویند همکاری با دولت جدید اسرائیل، در صورتی که شرکای راست افراطی نتانیاهو در ائتلاف حضور نداشته باشند، ممکن است آسان‌تر باشد.
آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرد و آکسیوس را به موضع‌گیری ترامپ درباره حمایت از نتانیاهو در شبکه اجتماعی تروث سوشال ارجاع داد.
وضعیت فعلی
سه شبکه بزرگ تلویزیونی اسرائیل روز جمعه آخرین نظرسنجی‌های خود پیش از انتخابات را منتشر کردند. هر سه نظرسنجی نشان می‌دهند ائتلاف نتانیاهو فاصله زیادی با کسب اکثریت پارلمانی دارد.
بر اساس هر سه نظرسنجی، بلوک نتانیاهو تنها ۵۰ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست خواهد آورد؛ یعنی ۱۷ کرسی کمتر از تعداد کرسی‌های ائتلاف کنونی او.
پیش‌بینی شده است حزب لیکود، به رهبری نتانیاهو، که در حال حاضر ۳۲ کرسی دارد، تنها ۲۰ کرسی به دست آورد.
این نظرسنجی‌ها برای بلوک مخالفان، به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، بین ۵۲ تا ۵۶ کرسی پیش‌بینی کرده‌اند. دو حزب عربی اسرائیل نیز در مجموع بین ۱۴ تا ۱۶ کرسی به دست خواهند آورد.
شبکه ۱۱ اسرائیل همچنین پیش‌بینی کرده است که یک حزب متشکل از نیروهای ذخیره ارتش، که به هیچ‌یک از دو بلوک وابسته نیست، چهار کرسی کسب کند.
شبکه ۱۴ اسرائیل، که حامی نتانیاهو است، استثنای اصلی در میان این نظرسنجی‌ها بود. این شبکه در نظرسنجی‌ای که اوایل هفته منتشر کرد، برای بلوک نتانیاهو ۶۰ کرسی و برای حزب لیکود ۳۰ کرسی پیش‌بینی کرده بود.
باید منتظر چه چیزی بود؟
نظرسنجی‌ها از احتمال بن‌بست سیاسی حکایت دارند؛ زیرا به نظر نمی‌رسد نتانیاهو یا آیزنکوت مسیر روشنی برای دستیابی به ۶۱ کرسی موردنیاز جهت تشکیل دولت داشته باشند.
آیزنکوت برای تشکیل دولت باید احزاب عربی اسرائیل را وارد ائتلاف خود کند؛ اقدامی که پیش‌تر آن را رد کرده است. گزینه دیگر، تشکیل دولت اقلیت با حمایت بیرونی احزاب عربی است؛ ترتیبی که برخی از شرکای احتمالی او با آن مخالف‌اند.
تشکیل دولت وحدت ملی میان نتانیاهو و رقبایش نیز بسیار بعید ارزیابی می‌شود.
اگر هیچ‌یک از دو طرف نتواند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد، اسرائیل ممکن است با انتخابات دیگری روبه‌رو شود و نتانیاهو تا آن زمان به‌عنوان نخست‌وزیر موقت در قدرت باقی بماند.
جمع‌بندی
انتخابات روز سه‌شنبه ممکن است به‌جای روی کار آمدن دولتی که آمادگی بیشتری برای پیشبرد دستورکار ترامپ داشته باشد، رئیس‌جمهور آمریکا را با نتانیاهویی تضعیف‌شده روبه‌رو کند؛ آن هم در شرایطی که نظام سیاسی اسرائیل درگیر بحرانی طولانی‌مدت و دور تازه‌ای از بن‌بست سیاسی شده است.
