شناسهدار کردن کارت سوخت؛ راهکار مهار قاچاق و شناسایی پرمصرفها – هشت صبح

به گزارش هشت صبح و به نقل از مهر :
محمدصادق باقری، کارشناس حوزه انرژی در گفت وگو با خبرنگار مهر گفت:، سهم بالای کارتهای آزاد جایگاهها در مصرف بنزین و دشواری رصد مصرفکنندگان، تصمیمسازی در این حوزه را با موانعی مواجه کرده است؛ موضوعی که اجرای آزمایشی طرح شناسهدار کردن مصرف سوخت در تهران با هدف رفع آن دنبال میشود.
باقری در تشریح ضرورت اجرای این طرح و مشکلات سامانه فعلی گفت: فناوری زیرساخت کارتهای سوخت به دهه ۱۳۸۰ تعلق دارد و نسبتاً قدیمی است. این زیرساخت با چالشهای متعددی مواجه است؛ از جمله ظرفیت محدود داخلی کارتها که اجازه ذخیرهسازی سهمیههای زیاد و فراتر از سقف معین را نمیدهد.
وی با اشاره به گستردگی استفاده از کارتهای سوخت جایگاهها افزود: حدود ۵۰ درصد مصرف سوخت در تهران و حدود ۴۰ درصد مصرف در کل کشور از طریق این کارتها انجام شده است. این وضعیت به جعبه سیاهی شباهت دارد که مشخص نمیکند چنین حجمی از سوخت برای چه مصرف و هدفی برداشت میشود و در نتیجه، قدرت عمل سیاستگذار را بهشدت محدود میکند.
این کارشناس انرژی ادامه داد: نمونه روشن این مسئله را میتوان در سیاستهای افزایش قیمت سالهای گذشته مشاهده کرد که همواره بهصورت عمومی و فراگیر اجرا شده و فشار آن به همه مصرفکنندگان وارد شده است. ابهام در بستر مصرف و فقدان زیرساختهای فنی موجب شده امکان شناسایی دهکهای پرمصرف و اعمال فشار هدفمند بر آنها وجود نداشته باشد.
تجهیز حدود ۹۵ درصد جایگاههای تهران به زیرساخت رصد مصرف
باقری درباره ضرورت رصد مصرف فردی و دستاوردهای اجرای آزمایشی طرح اظهار کرد: بدون زیرساختی که مصرف هر فرد را رصد کند، اجرای سهمیهبندی هوشمند و پلکانی امکانپذیر نبود. استقرار سامانهای که میزان مصرف بنزین هر فرد را بهدقت مشخص کند، مدیریت مصرف را بسیار آسانتر خواهد کرد.
وی افزود: با فراهم شدن چنین امکانی، میتوان بخش عمدهای از قاچاق را مهار کرد و در عین حال، دهکهای پرمصرف را با دقت شناسایی و به استفاده از گاز طبیعی فشرده یا سیانجی هدایت کرد. ایده انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی نیز بر اساس همین نیاز ضروری مطرح شد.
این کارشناس حوزه بنزین گفت: طرح شناسهدار کردن مصرف سوخت اکنون بهصورت پایلوت در تهران اجرا شده و تقریباً ۹۵ درصد جایگاههای پایتخت به زیرساخت و پایانههای رصد مصرف مجهز شدهاند. این طرح آزمایشی ظرفیت آن را دارد که با همکاری وزارت اقتصاد و شرکت پالایش و پخش در سراسر کشور توسعه یابد و رصد مصرف در مقیاس ملی انجام شود.
باقری با اشاره به نتایج دوره آزمایشی تهران تصریح کرد: دادههای این دوره نشان میدهد حدود ۴۰ درصد از مجموع بنزین مصرفشده از کارتهای سوخت را تنها ۱۴ درصد مصرفکنندگان برداشت کردهاند. این آمار بهروشنی اهمیت شناسایی دهکهای پرمصرف و ضرورت سیاستگذاری هدفمند را نشان میدهد.
طولانی شدن سوختگیری؛ چالش اجرایی طرح
وی درباره موانع اجرایی این طرح اظهار کرد: یکی از مهمترین چالشها، افزایش مدتزمان فرایند سوختگیری است. در شیوه فعلی، راننده ابتدا کارت خود را در دستگاه پوز میکشد، مبلغ یکهزار تومان بهعنوان پیشپرداخت واریز میکند و توکن میگیرد. سپس این توکن را بهعنوان رمز کارت سوخت وارد میکند، سوختگیری را انجام میدهد و در پایان، برای تسویه نهایی اقدام میکند.
این کارشناس انرژی افزود: این چرخه سهمرحلهای، زمان سوختگیری را افزایش داده و به تشکیل صفهای طولانی منجر شده است.
پیشنهاد دریافت آنلاین توکن پیش از مراجعه به جایگاه
باقری درباره راهکار رفع این مشکل گفت: پیشنهاد جدی برای کوتاه شدن فرایند، انتقال مرحله نخست دریافت توکن به بسترهای آنلاین، از جمله نرمافزارها یا پیامرسانهاست. به این ترتیب، شهروندان میتوانند پیش از مراجعه به جایگاه، توکن خود را دریافت کنند و پس از ورود، بدون طی کردن مرحله ابتدایی، آن را مستقیماً در دستگاه وارد کنند.
وی در پایان تأکید کرد: نارساییهای مرحله اجرایی این طرح کاملاً قابل برطرف شدن است، زیرا مزایای ساختاری آن بسیار بیشتر از چالشهای کنونی است. اگر فرایند سوختگیری برای مردم به روالی روان و مطلوب تبدیل شود، امکان توسعه سریع طرح در سراسر کشور و استقبال گسترده از آن وجود خواهد داشت.





