سرمایه اجتماعی دوران پساجنگ؛ بعثت مردم، قدرت اجتماعی و تحول اقتصادی – هشت صبح
به گزارش هشت صبح و به نقل از مهر :
به گزارش خبرگزاری مهر، در نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا، با بررسی ابعاد سرمایه اجتماعی شکل‌گرفته در جریان جنگ و استمرار تجمعات مردمی، بر ضرورت تبدیل همبستگی اجتماعی به مشارکت پایدار، بازآفرینی قدرت اجتماعی، پاسخگویی به مطالبات عمومی و اصلاح شیوه‌های حکمرانی تأکید شد.
این نشست با حضور حجت‌الاسلام کمال خداداده، رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران، احسان صالحی، دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت شهید رئیسی؛ سیدمهدی ناظمی، عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی؛ میثم مظفر، عضو شورای اسلامی شهر تهران، فاطمه رایگانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه انقلاب اسلامی، محسن دوباشی و سایر پژوهشگران برگزار شد.
در ابتدای نشست، با اشاره به اهمیت شناخت ماهیت حضور اجتماعی مردم در شرایط جنگی، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های پژوهشی برای تبیین این پدیده و ارائه راهکارهای حفظ و تقویت آن تأکید شد.
فاطمه رایگانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه انقلاب اسلامی و ارائه‌دهنده گزارش نشست، با تأکید بر ناکافی بودن مفهوم سرمایه اجتماعی برای تبیین تجمعات مردمی، این حضور را نوعی قدرت اجتماعی دانست که برخلاف سرمایه ذخیره‌شده، نیازمند بازآفرینی مستمر است.
وی گسترش مشارکت در زندگی روزمره، تقویت شبکه‌های محلی، تنوع‌بخشی به شیوه‌های حضور، جلوگیری از مصادره سیاسی تجمعات و ایجاد سازوکار پاسخگویی مسئولان را از الزامات استمرار این قدرت برشمرد.
میثم مظفر، عضو شورای اسلامی شهر تهران، با اشاره به ابعاد فردی، محلی و ملی سرمایه اجتماعی، حضور مردم را فراتر از یک واکنش هیجانی ارزیابی کرد و افزایش اعتمادبه‌نفس ملی، تقویت باورهای اجتماعی و پیوند نسل‌ها را از آثار آن دانست.
وی تأکید کرد که مهم‌ترین راه حفظ این ظرفیت، توسعه حکمرانی مردم‌پایه و تبدیل مردم از مخاطبان سیاست‌ها به تصمیم‌گیرندگان و نقش‌آفرینان در اداره امور است.
احسان صالحی، دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت شهید رئیسی، با اشاره به آشکار شدن قدرت جامعه ایرانی در جریان جنگ، نسبت به نادیده گرفتن مطالبات تحول‌خواهانه هشدار داد.
وی با استناد به برآوردهای اجتماعی مطرح‌شده، بخش قابل‌توجهی از جامعه را خواهان اصلاحات در چارچوب ساختار موجود دانست و تأکید کرد که سرمایه اجتماعی ایجادشده باید به موتور تحول اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی تبدیل شود؛ در غیر این صورت، خطر فرسایش آن وجود خواهد داشت.
سیدمهدی ناظمی، عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و هنر انقلاب اسلامی، با تأکید بر ابعاد تمدنی و معنوی تحولات اخیر، تقویت همبستگی ایمانی و توجه به سبک زندگی را از ضرورت‌های حفظ انسجام اجتماعی عنوان کرد.
وی با اشاره به اصالت مردمی تجمعات، هشدار داد که تقلیل این پدیده به کارکردهای رسانه‌ای یا تحمیل قالب‌های سازمانی می‌تواند به ماهیت آن آسیب برساند و خواستار تقویت ظرفیت‌های خودجوش و شبکه‌ای مردم شد.
محسن دوباشی، پژوهشگر، با تأکید بر ضرورت بازنگری در مفاهیم رایج علوم انسانی برای شناخت پدیده حضور مردمی، مفهوم «بعثت» را واجد ظرفیتی تازه برای تبیین این تحولات دانست.
وی با انتقاد از ناتوانی سازوکارهای موجود حکمرانی در بهره‌گیری از سرمایه اجتماعی، بر ضرورت عبور از گفت‌وگوهای تکراری سیاسی و شکل‌گیری گفتمانی تازه مبتنی بر آینده، مسائل اجتماعی و سبک زندگی تأکید کرد.
حجت‌الاسلام کمال خداداده، رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران، با اشاره به استمرار تجمعات مردمی و تغییر شیوه‌های مشارکت، افزایش استقبال از حضور میدانی و کاهش گرایش به برنامه‌های سخنرانی‌محور را نشانه‌ای از ضرورت شناخت دقیق‌تر خواسته‌های مردم دانست.
وی با تأکید بر ابعاد معنوی این حضور، نقش مردم در تقویت قدرت ملی را برجسته کرد و خواستار بررسی عمیق‌تر عوامل پایداری این مشارکت شد.
در جمع‌بندی نشست نیز بر ضرورت پاسخگویی عملی به مطالبات اصلاحی جامعه، اجتماعی‌سازی سیاست‌ها، ارتقای کارآمدی دستگاه‌ها و بازنگری در ساختارهای ناکارآمد تأکید شد تا سرمایه اجتماعی حاصل از همبستگی ملی به دستاوردهای ملموس در زندگی مردم تبدیل شود.
نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا هر هفته با حضور محققان، اساتید، کارشناسان و فعالان عرصه‌های مختلف برگزار می‌شود و آخرین پژوهش‌ها و بررسی‌های انجام‌شده در آن به بحث گذاشته می‌شود.
