ترس از درگیری دوباره مانع واکنش بورس به ارزندگی سهام است – هشت صبح

به گزارش خبرنگار مهر، بازار سهام در معاملات روز گذشته، تحت تأثیر تداوم نگرانی‌های سیاسی و افزایش فشار عرضه، روز منفی دیگری را پشت سر گذاشت؛ به‌طوری‌که شاخص کل بورس با افت حدود ۱۷۵ هزار واحدی، معادل ۲.۲۴ درصد کاهش یافت و شاخص کل هم‌وزن نیز بیش از ۱.۳۸ درصد عقب نشست. این وضعیت در شرایطی رقم می‌خورد که بخشی از تحلیلگران با استناد به عملکرد شرکت‌ها و نسبت‌های ارزش‌گذاری، معتقدند قیمت سهام با وضعیت بنیادی بنگاه‌ها تناسب دارد، اما ریسک‌های سیاسی همچنان بر تصمیم سرمایه‌گذاران سایه انداخته است.

ولید هلالات، کارشناس بازار سرمایه و تحلیلگر بنیادی بورس، در همایش کدال‌نما با اشاره به احتمال تکرار درگیری نظامی در صورت حاصل نشدن توافق، گفت: بازار سهام با وجود برخورداری از وضعیت بنیادی و نسبت‌های ارزش‌گذاری قابل قبول، به دلیل ابهام درباره تحولات سیاسی، احتمال آسیب به زیرساخت‌ها و نامشخص بودن وضعیت تأمین انرژی شرکت‌ها با دشواری مواجه شده است.

به گفته وی، بازدهی دلاری محدود بازار در مقایسه با سایر دارایی‌ها، گزارش‌های فصلی مطلوب شرکت‌ها و ضرورت توجه به ترکیب دارایی‌ها و پوشش ریسک، از جمله عواملی هستند که سرمایه‌گذاران باید در تصمیم‌گیری‌های خود در نظر بگیرند.

ارزندگی بازار مانع غلبه ریسک سیاسی نشده است

هلالات با بیان اینکه ارزش دلاری بازار سهام در حال حاضر حدود ۹۸ میلیارد دلار است، اظهار کرد: یکی از مسائل اساسی بورس این است که با وجود رشد قیمت‌ها در بازارهای مختلف، بازار سهام بازدهی دلاری قابل‌توجهی ایجاد نکرده است. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری که اکنون به دلیل نگرانی از وقوع درگیری قصد خروج از بورس را دارد، لزوماً با سود قابل‌توجهی مواجه نیست که بتوان آن را به‌عنوان سیو سود یا ذخیره سود حاصل از سرمایه‌گذاری در نظر گرفت.

وی افزود: اگر وضعیت بازار را با دوره پیش از جنگ ۴۰ روزه مقایسه کنیم، زمانی که شاخص کل در محدوده ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد و نرخ دلار حدود ۱۵۳ هزار تومان بود، بازار سهام تاکنون نتوانسته بازدهی مثبت قابل‌توجهی از منظر دلاری ثبت کند. از این منظر، سرمایه‌گذار با این مسئله روبه‌رو است که نه‌تنها سود دلاری چشمگیری به دست نیاورده، بلکه اکنون باید ریسک‌های سیاسی پیش‌رو را نیز در تصمیم خود لحاظ کند.

این تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به بهبود نسبت‌های ارزش‌گذاری پس از انتشار گزارش‌های فصلی شرکت‌ها گفت: گزارش‌های منتشرشده از عملکرد شرکت‌ها قابل‌توجه بود و نسبت قیمت به فروش بازار را از حدود ۲.۴ به ۱.۸ کاهش داد. همچنین نسبت قیمت به سود بازار از محدوده ۱۰.۲ به حدود ۷.۲ رسیده است.

هلالات توضیح داد: نسبت قیمت به سود یا P/E نشان می‌دهد سرمایه‌گذار در برابر سود سالانه شرکت، چه میزان قیمت برای خرید سهام آن می‌پردازد. کاهش این نسبت، در صورت ثابت ماندن سایر شرایط، می‌تواند به معنای ارزان‌تر شدن سهام نسبت به سودآوری شرکت‌ها باشد. نسبت قیمت به فروش یا P/S نیز ارزش بازار شرکت را با میزان فروش آن مقایسه می‌کند و کاهش آن می‌تواند نشان‌دهنده پایین‌تر آمدن قیمت سهام در مقایسه با درآمد فروش شرکت‌ها باشد.

وی با تأکید بر اینکه نسبت P/E گذشته‌نگر بازار در محدوده ۷ قرار گرفته است، گفت: با توجه به سطح تورم، نسبت قیمت به فروش ۱.۸ و ارزش دلاری حدود ۹۸ میلیارد دلاری بازار، نمی‌توان بورس را در محدوده‌ای گران‌قیمت ارزیابی کرد. با این حال، ارزندگی بنیادی به‌تنهایی برای ایجاد تقاضا کافی نیست و ریسک‌های بیرونی می‌توانند رفتار سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار دهند.

ابهام در تحولات سیاسی و تأمین انرژی شرکت‌ها

این کارشناس بازار سرمایه با تفکیک عوامل اثرگذار بر بورس به دو دسته بنیادی و سیاسی، اظهار کرد: از یک سو باید وضعیت تولید و فروش شرکت‌ها و عملکرد صنایع را بررسی کرد و از سوی دیگر، تحولات نظامی و سیاسی می‌تواند مسیر بازار را تغییر دهد. در شرایط فعلی، درباره احتمال وقوع درگیری مجدد و ابعاد احتمالی آن قطعیتی وجود ندارد و سرمایه‌گذاران نیز بر اساس ارزیابی شخصی خود، احتمال وقوع سناریوهای مختلف را در تصمیم‌هایشان لحاظ می‌کنند.

هلالات ادامه داد: یکی از ابهام‌های مهم برای بازار، وضعیت تأمین گاز و برق صنایع در ماه‌های پیش‌رو است. اگر تأمین انرژی بدون مشکل انجام شود، شرکت‌ها می‌توانند تولید و درآمد خود را در سطح مشخصی حفظ کنند، اما در صورت افزایش محدودیت‌های گاز و برق، کاهش تولید یا آسیب به زیرساخت‌ها، وضعیت درآمدی شرکت‌ها می‌تواند به شکل متفاوتی رقم بخورد.

وی با اشاره به تحولات دیپلماتیک و تلاش برخی کشورهای منطقه برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها افزود: کشورهای مختلف از جمله عربستان، پاکستان، عراق و قطر در تلاش برای میانجیگری هستند و نگرانی از پیامدهای درگیری مجدد، به‌ویژه آسیب احتمالی به زیرساخت‌های منطقه، یکی از دلایل این تلاش‌هاست. بنابراین نمی‌توان این ریسک را کم‌اهمیت تلقی کرد یا بدون توجه به ابعاد آن، وزن مشخص و قطعی برای سناریوهای پیش‌رو در نظر گرفت.

این تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به تحولات سیاسی رژیم صهیونیستی و انتخابات آمریکا گفت: تحولات داخلی رژیم صهیونیستی و روند شکل‌گیری ائتلاف‌های سیاسی در آن، می‌تواند در هفته‌های آینده بر رفتار سیاسی این رژیم اثرگذار باشد. از سوی دیگر، انتخابات آمریکا نیز در همین مقطع زمانی برگزار می‌شود و مجموعه این عوامل بر ابهامات سیاسی پیش‌روی بازار افزوده است.

کاهش قدرت تقاضا و افزایش فشار فروش در بورس

هلالات با اشاره به وضعیت معاملات بازار سهام گفت: تغییر رفتار بازار نسبت به ماه گذشته مشهود است و در برخی روزها فشار عرضه به تشکیل صف‌های فروش منجر می‌شود. این وضعیت نشان می‌دهد قدرت تقاضا و سرانه خرید سرمایه‌گذاران نسبت به دوره قبل کاهش یافته و دیگر نمی‌توان انتظار داشت خریداران با همان قدرت گذشته در سمت تقاضا حضور داشته باشند.

وی افزود: ارزش معاملات نیز در برخی روزها نسبت به روزهای قبل کاهش یافته و از شدت تحرک بازار کاسته شده است. در چنین شرایطی، ابهام‌های سیاسی و نامشخص بودن وضعیت آینده شرکت‌ها، تصمیم‌گیری را برای سرمایه‌گذاران دشوارتر می‌کند.

سرمایه‌گذاری در بورس با فرض تداوم شرایط فعلی

این تحلیلگر بازار سرمایه با تأکید بر اینکه نمی‌توان از فعالان بازار انتظار پیش‌بینی قطعی تحولات سیاسی را داشت، گفت: در شرایط فعلی بهتر است سرمایه‌گذاران ابتدا دارایی خود را میان بازارهای مختلف توزیع کنند تا ریسک سرمایه‌گذاری کاهش یابد و سپس درباره بخشی از منابع که قرار است به بازار سهام اختصاص پیدا کند، تصمیم بگیرند.

هلالات افزود: میزان سرمایه‌گذاری در بورس به شرایط هر فرد، دیدگاه او نسبت به تحولات سیاسی و ترکیب دارایی‌هایش بستگی دارد. ممکن است برای یک سرمایه‌گذار، بخش کوچکی از دارایی به سهام اختصاص یابد و برای فرد دیگری سهم بیشتری از منابع در این بازار سرمایه‌گذاری شود. بنابراین نمی‌توان یک الگوی یکسان برای همه سرمایه‌گذاران پیشنهاد کرد.

وی با اشاره به اینکه ارزیابی صنایع و شرکت‌ها باید با فرض تداوم شرایط فعلی انجام شود، اظهار کرد: در این بررسی باید عملکرد شرکت‌ها، گزارش‌های منتشرشده و وضعیت صنایع را مبنا قرار داد، نه اینکه پیش‌بینی شود حتماً توافق یا درگیری رخ خواهد داد. در واقع، باید دید اگر شرایط موجود و زیرساخت‌های فعلی ادامه پیدا کند، کدام صنایع و شرکت‌ها از وضعیت مناسب‌تری برخوردار خواهند بود.

حفظ سهم طلا در سبد دارایی‌ها

هلالات درباره ترکیب سرمایه‌گذاری خود در بازار سهام و طلا نیز گفت: در یکی دو سال گذشته همواره بخش قابل‌توجهی از دارایی خود را به طلا اختصاص داده‌ام تا از این طریق ریسک سرمایه‌گذاری را پوشش دهم و همچنان همین رویکرد را حفظ می‌کنم.

وی افزود: حتی اگر اثر قیمت جهانی اونس طلا را نیز کنار بگذاریم، بازار سهام در مقایسه با دلار و سایر بازارها نتوانسته مزیت بازدهی مشخصی ایجاد کند. به همین دلیل، در شرایط فعلی وزن بسیار بالایی به سهام اختصاص نمی‌دهم و ترکیب دارایی خود را در محدوده‌ای نزدیک به ۴۰ تا ۵۰ درصد سهام و مابقی در سایر دارایی‌ها، از جمله طلا، حفظ می‌کنم.