تحلیل آتلانتیک: چرا پیروزی مخالفان جنگ در انتخابات آمریکا به معنای پایان مناقشه نیست؟ / درس‌های جنگ عراق برای ایران
آتلانتیک نوشت: هفته گذشته، دموکرات‌ها در انتخابات پیروز شدند؛ در شرایطی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور جمهوری‌خواهی که دوران سیاسی‌اش رو به پایان است، جنگی نامحبوب را در ایران به راه انداخته بود؛ جنگی که خودش آغاز کرده و اکثریت آمریکایی‌ها خواهان پایان آن هستند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: به شباهت‌های این وضعیت با ۲۰ سال پیش توجه کنید: در سال ۲۰۰۶، دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای پیروز شدند؛ در حالی که جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور جمهوری‌خواهی که دوران ریاست‌جمهوری‌اش رو به پایان بود، جنگی نامحبوب را در عراق پیش می‌برد؛ جنگی که خودش آغاز کرده بود و اکثریت آمریکایی‌ها خواهان پایان آن بودند.
در آن زمان، با در دست گرفتن کنترل هر دو مجلس کنگره از سوی دموکرات‌ها برای نخستین بار طی ۱۲ سال، مجله آتلانتیک از ۴۴ متخصص سیاست خارجی درباره خروج نیروهای آمریکایی از عراق نظرسنجی کرد.
بیشتر کارشناسان شرکت‌کننده در این نظرسنجی که در مقاله‌ای در سال ۲۰۰۷ منتشر شد، پیش‌بینی کردند که سیاست آمریکا در مسیری حرکت خواهد کرد که رأی‌دهندگان خواهان آن هستند؛ یعنی پایان دادن به جنگ.
در آن مقطع، حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار نیروی آمریکایی در عراق مستقر بودند. ۷۳ درصد از پاسخ‌دهندگان پیش‌بینی کردند که پنج سال بعد، آمریکا دیگر حضور نظامی قابل‌توجهی در عراق نخواهد داشت؛ حضوری که در این نظرسنجی به معنای استقرار دست‌کم ۵۰ هزار سرباز تعریف شده بود.
این پیش‌بینی درست از آب درآمد؛ هرچند این موضوع، آنچه پس از آن اتفاق افتاد را بیش از حد ساده‌سازی می‌کند.
مرور آنچه در عراق رخ داد، یادآوری مفیدی است از اینکه پیروزی در انتخابات با شعار مخالفت با یک جنگ، بسیار آسان‌تر از پایان دادن واقعی به آن درگیری است.
در ژانویه ۲۰۰۷، تنها چند روز پس از آغاز به کار کنگره‌ای که اکثریت آن در اختیار دموکرات‌ها بود، بوش دقیقاً برخلاف خواسته ائتلاف مخالفان جنگ عمل کرد. او به مردم اعلام کرد که عملیات موسوم به «افزایش نیرو» (Surge) را آغاز کرده است؛ طرحی که شمار نیروهای آمریکایی در عراق را به حدود ۱۷۰ هزار نفر افزایش می‌داد.
دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان قطعنامه‌ای غیرالزام‌آور در مخالفت با این سیاست تصویب کردند.
نزدیک به دو ماه بعد، آنها لایحه‌ای برای اختصاص ۱۲۴ میلیارد دلار بودجه اضطراری به جنگ‌های عراق و افغانستان تصویب کردند که در آن دولت آمریکا موظف شده بود ظرف چند ماه روند خروج نیروهایش از عراق را آغاز کند.
اما بوش این لایحه را وتو کرد و استدلال کرد: «تعیین ضرب‌الاجل برای خروج، به معنای تعیین تاریخ شکست است» و آمریکا نباید برنامه‌های خود را در اختیار دشمنانش قرار دهد.
در دسامبر همان سال، کنگره تحت فشار برای حمایت از نیروهای نظامی، با اختصاص ۷۰ میلیارد دلار بودجه اضافی برای جنگ‌های عراق و افغانستان موافقت کرد.
سال بعد، با بهبود شرایط در عراق، بوش روند کاهش حضور نظامی آمریکا را آغاز کرد و مسئولیت مسائل امنیتی را به عراقی‌ها واگذار کرد.
باراک اوباما که با وعده پایان دادن به «جنگ احمقانه» به کاخ سفید راه یافته بود، به کاهش فعالیت‌های نظامی آمریکا ادامه داد.
تا سال ۲۰۱۲، تقریباً تمام نیروهای آمریکایی عراق را ترک کرده بودند؛ اما این وضعیت دوام نیاورد.
اوباما در نهایت در سال ۲۰۱۴، در واکنش به قدرت گرفتن گروه دولت اسلامی (داعش)، نیروهای آمریکایی را دوباره به عراق اعزام کرد.
دونالد ترامپ نیز که در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۱۶ از جنگ عراق انتقاد کرده بود، سربازان آمریکایی را برای ادامه مبارزه با داعش در این کشور نگه داشت.
تنها در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، در اوایل همین سال، بود که آخرین نیروهای آمریکایی از عراق خارج شدند.
در مجموع، حضور نظامی آمریکا در عراق سال‌ها و در دوره چندین کنگره و چند رئیس‌جمهور ادامه یافت؛ همان سیاستمدارانی که با جلب حمایت رأی‌دهندگانی که خواهان پایان جنگ بودند، در انتخابات پیروز شده بودند.
آتلانتیک در سال ۲۰۰۷ سؤال دیگری نیز از کارشناسان سیاست خارجی پرسیده بود: آمریکا چگونه باید از عراق خارج شود؟
محبوب‌ترین پاسخ که ۴۶ درصد آرا را به خود اختصاص داد، خواستار خروج مرحله‌ای نیروها با هدف به حداقل رساندن هرج‌ومرج بود.
کمترین میزان حمایت، یعنی تنها ۵ درصد، به گزینه «خروج فوری و کامل» نیروهای آمریکایی اختصاص داشت.
امروز نیز بیشتر آمریکایی‌ها خواهان پایان جنگ ایران هستند، اما درباره اینکه این جنگ چگونه باید پایان یابد، اتفاق‌نظر کمتری وجود دارد.
در اینجا مقایسه با خروج آمریکا از عراق دیگر چندان دقیق نیست؛ زیرا به نظر می‌رسد آمریکا توانایی کمتری برای تعیین روند تحولات در ایران دارد.
دلیل این مسئله آن است که جنگ کنونی علیه یک نظام سیاسی مستقر و پابرجا در جریان است، نه علیه شورشیانی که پس از یک پیروزی نظامی با آنها مقابله می‌شد.
علاوه بر این، توانایی ایران برای به چالش کشیدن منافع آمریکا ــ از طریق بستن تنگه هرمز، حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا و هدف قرار دادن متحدان واشنگتن در منطقه ــ می‌تواند برنامه‌های آمریکا را پیچیده کند.
همچنین، دشمنان آمریکا در عراق در سال ۲۰۰۶ توانایی دستیابی به سلاح هسته‌ای را نداشتند.
اما درباره توانایی ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای اختلاف‌نظر وجود دارد. ترامپ آخر هفته گذشته در مصاحبه با برنامه «۶۰ دقیقه» گفت اگر ایران در دوران ریاست‌جمهوری او به «سلاح هسته‌ای دست پیدا کند»، او به‌مراتب بیش از آنچه تاکنون اتفاق افتاده، مورد انتقاد قرار خواهد گرفت.
ممکن است حق با او باشد.
با وجود اینکه آمریکایی‌ها تا حد زیادی خواهان پایان جنگ هستند، اکثریت قاطع آنها همچنین معتقدند ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.
اما اظهارات ترامپ این واقعیت را نادیده می‌گیرد که او سال گذشته با اطمینان ادعا کرده بود حملات موشکی، توانمندی‌های هسته‌ای ایران را نابود کرده‌اند؛ موضوعی که اکنون اعتبار استدلال عمومی او برای آغاز جنگ را زیر سؤال می‌برد.
با فرا رسیدن ماه ژانویه، آمریکا بار دیگر با وضعیتی روبه‌رو خواهد شد که در آن یک رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه همچنان بر درست بودن تصمیم خود برای آغاز جنگ تأکید دارد، در حالی که اکثریت کنگره تحت فشار است تا به جنگ پایان دهد.
اگر ترامپ به جنگ ادامه دهد، با علم به اینکه دیگر هرگز در برابر رأی‌دهندگان قرار نخواهد گرفت، کنگره می‌تواند با قطع بودجه عملیات نظامی علیه ایران جلوی او را بگیرد.
اما آیا دموکرات‌ها آرای کافی برای چنین اقدامی دارند؟ و آیا حاضرند پیامدهای آن را بپذیرند؟
همانند سال ۲۰۰۶، قانون‌گذاران معمولاً زمانی که خطرات سیاسی احتمالی را پیش‌بینی می‌کنند، برای اقدام مردد می‌شوند؛ در این مورد، نگرانی آنها این است که در صورت شکست آمریکا یا هسته‌ای شدن ایران، مسئولیت آن به گردنشان انداخته شود.
در عوض، ممکن است قانون‌گذاران وسوسه شوند به اقداماتی کمتر از وادار کردن واقعی ترامپ به تغییر موضع بسنده کنند.
کنگره‌ای که در آن زمان اکثریت در اختیار جمهوری‌خواهان بود، پیش‌تر در ماه ژوئن قطعنامه‌ای دوحزبی تصویب کرده بود که از ترامپ می‌خواست برای ادامه جنگ، تأیید کنگره را دریافت کند یا نیروهای نظامی آمریکا را از ایران خارج کند.
اما زمانی که ترامپ این مصوبه را نادیده گرفت، قانون‌گذاران بدون هیچ پیامدی به او اجازه دادند جنگ را ادامه دهد.
ترامپ از آن زمان اذعان کرده است که جنگ به پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات مجلس نمایندگان و سنا کمک کرده و گفته است انتظار دارد این درگیری به‌زودی پایان یابد.
اما ترامپ امروز، هم‌زمان با اعلام اینکه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور و یکی از منتقدان جنگ با ایران، دیگر در مذاکرات شرکت نخواهد کرد، ظاهراً ایده دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک را کنار گذاشت.
او در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «ما به توافق با ایران نیازی نداریم. ما پول آنها، صدها میلیارد دلار، را در اختیار داریم و تنگه آنها را هم در کنترل داریم!»
به نظر می‌رسد این احتمال وجود دارد که آمریکایی‌ها سال‌ها بر سر سیاست مربوط به ایران با یکدیگر درگیر باشند.
تاریخ جنگ عراق نشان می‌دهد حتی زمانی که رأی‌دهندگان خواهان صلح هستند، پایان دادن به جنگ‌هایی که یک رئیس‌جمهور از ادامه آنها حمایت می‌کند، بسیار دشوارتر از آغاز کردن آنهاست.
