اعتراف ترامپ، ارزیابی تهدید گروهکهای امنیتی و طراحی چهارضلعی ضدایران – هشت صبح

به گزارش هشت صبح و به نقل از مهر :
به گزارش خبرنگار مهر، نشست « بررسی ابعاد اعتراف علنی رئیس جمهور آمریکا در حمایت از تروریسم و تجزیهطلبی در ایران از منظر امنیت داخلی » با ابتکار مؤسسه راهبردی دیده بان در خبرگزاری مهر برگزار شد که در ادامه محور دیدگاه های کارشناسان از نظر میگذرد.
در دیماه ۱۴۰۴ اعتراضاتی در ایران رخ داد که میزان خشونت و خسارات جانی و مالی آن انطباقی با موارد گذشته در سال های ۹۶، ۹۸ و ۱۴۰۱ نداشت. در حالی که ناآرامی های قبل در اوج خود و در یک بازه یک هفته تا ده روز و حتی در مورد ۱۴۰۱ بطور پراکنده در ۳ ماه طبق آمار رسمی تنها در حدود ۳۰۰ کشته و جمعا زیر هزار کشته برجای گذاشتند؛ اما این بار در تنها دو روز اعتراض آمارهای رسمی رقمی بیش از ۳ هزار کشته را نشان می دهد. این جهش غیر طبیعی به روشنی حکایت از احتمال وجود یک متغیر مداخله گر غیر متعارف یا غیر معمول در این صحنه دارد.
![]() |
نکته: ۱۴۰۴ تقریبا بیش از ۱۰ برابر ۱۴۰۱ و بیش از ۱۲۰ برابر ۱۳۹۶ است.
نتیجه نهایی: دادهها به وضوح نشان میدهند که ۱۴۰۴ با ۲ روز ناآرامی و بیش از ۳۰۰۰ قربانی، یک جهش غیرطبیعی را تجربه کرده که احتمال وجود متغیر مداخلهگر غیرمتعارف (مانند تسلیح معترضان) را تقویت میکند.
این سؤال برای هفته ها و ماه ها ذهن تحلیل گران را به خود مشغول ساخته بود تا اینکه در میانه جنگ و زمانی که آمریکایی ها از انفعال تروریست های سازمان یافته در جنگ علیه ج.ا.ا به تنگ آمده و ترامپ طی اظهار نظری کردها ( گروهک های تروریستی کردی) را مسئول شکست پروژه آشوب های دیماه اعلام کرد. در این اعتراف ترامپ کردها(گروهک های تروریستی کردی) را از این جهت مورد انتقاد قرارداد که سلاح های ارسالی آمریکا برای استفاده در آشوب های دیماه را به دست معترضین نرسانده اند.
این اعتراف علنی بی سابقه از سوی عالی ترین مقام دولت آمریکا چند گزاره بسیار مهم را در خود نهفته دارد. نخست آنکه آمریکایی ها با گروه های تروریستی شناخته شده ضدایرانی در ارتباط هستند و آنها را بخشی از جنگ افزار خود علیه ج.ا.ا می دانند. دوم آنکه این تروریست ها توسط دولت آمریکا حمایت مالی، لجستیکی و تسلیحاتی می شوند. سوم آنکه آمریکایی ها اراده تسلیح معترضین ایرانی را داشته اند و پیامدهای تسلیح معترضین کاملا مشخص است: قرار گرفتن مردم در برابر نیروهای مسلح، کشتار وسیع، جنگ شهری و جنگ داخلی. چهارم آنکه این تصمیم در سطح اراده باقی نمانده و آمریکایی ها عملیاتی شدن این تصمیم را از طریق ارسال سلاح به یکی از خطرناک ترین گروه های تروریستی ضد ایرانی دنبال کرده اند.
حال که اراده فعال آمریکایی ها برای مسلح نمودن معترضین ایران روشن شده؛ نکته مهم آن است که به احتمال زیاد آمریکایی ها این مهم را صرفا از یک کانال دنبال نکرده اند. آنچه مسلم است حوزه دسترسی و نفوذ تروریست های تجزیه طلب کرد نهایتاً می تواند محدود به مناطق کرد نشین ایران در غرب و شمال غرب کشور باشد. پس برای مسلح کردن معترضین در سایر نقاط کشور تدابیر دیگری اندیشیده شده و شاید با موفقیت به اجرا در آمده باشد.
اکنون سؤال اینجاست که آیا می توان ارتباط مستقیمی میان اعتراف ترامپ به تسلیح معترضین و آمار شوکه کننده کشته ها برقرار کرد؟ این اعتراف از ابعاد مختلف از جمله بعد امنیت داخلی، شناختی، حقوقی ،سیاسی، چه معنا و چه پیامدهایی داشته و چه فرصت های تهاجمی را پیش روی کشور قرار می دهد؟
در هفتمین نشست از سلسله نشست های علمی، دکتر سعدالله زارعی، استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی و تحلیلگر ارشد مسائل منطقه، و دکتر سیدعبدالله متولیان، کارشناس عالی علوم استراتژیک و امنیت ملی،ابعاد اعتراف علنی رئیس جمهور آمریکا درحمایت از تروریسم و تجزیه طلبی در ایران از منظر بعد امنیت داخلی مورد نقد و بررسی قرار دادند. لازم به ذکر است که این نشست با ابتکار مؤسسه راهبردی دیده بان در خبرگزاری مهر در ۲۰ آبانماه برگزار شد که بخش اول آن را در ادامه میخوانید:
تهدید تروریستهای تجزیهطلب کردی: نه نادیدهگرفتنی، نه بیشبرآوردکردنی
متولیان با بیان اینکه تهدید گروههای مسلح کردی «قطعاً قابل اعتناست» و نه باید کم گرفته شود و نه بیش از اندازه بالا، اظهار داشت: «تجربه نشان داده این گروهها به تنهایی ظرفیت لازم برای ایجاد فشار بر جمهوری اسلامی را ندارند و لزوماً باید دست خارجی حمایتشان کند.»
وی برای ارزیابی درست این تهدید، پنج مؤلفه را برشمرد: سابقه تشکیلاتی و مسلحانه گروههایی مانند پژاک، دموکرات و رزگاری؛ موقعیت جغرافیایی و همسایگی و عمق راهبردی در ترکیه و کردستان عراق؛ تلاش برای ائتلاف (از جمله ائتلاف پنج گروه تروریست تجزیه طلب کردی در سال ۱۴۰۴)؛ محدودیت توان رزمی از نظر نیروی انسانی، تجهیزات و آموزش؛ و امکان افزایش تهدید با حمایت خارجی.
این کارشناس ارشد امنیت ملی تاکید کرد: «این گروهها نه آنقدر ضعیفاند که نادیده گرفته شوند و نه آنقدر قدرتمند که به تنهایی تهدید امنیتی باشند؛ باید با رویکرد پنجمؤلفهای برآورد درست انجام شود.»
گروهکها «گروههای امنیتی مأموریتپذیر» هستند، نه گروههای قومی
زارعی با تاکید بر اینکه گروهکهای موسوم به قومی در واقع «گروههای امنیتی مأموریتپذیر» هستند که مأموریت میگیرند و وجه و تسهیلات دریافت میکنند، اظهار داشت: «اینها محدود به قوم خاص یا گرایش خاص قومی نبودهاند و با عناوین قومی و فراقومی مأموریت انجام دادهاند.»

وی با اشاره به آموزش، سازماندهی و تجهیز یک ظرفیت چند هزار نفری توسط آمریکاییها و تقسیم منطقه برای آنها در داخل ایران، افزود: «مشخص است که اینها بر اساس چارچوب برنامهریزیشده و مأموریت یک سرویس اطلاعاتی وارد کار شدهاند.»
این استاد علوم سیاسی در ادامه تاکید کرد که در حدود هشت ماه، نیروی زمینی سپاه بیش از ۱۲۰۰ عملیات نظامی علیه این گروهکها انجام داده و ظرفیت چندینسالهای که با میلیاردها دلار هزینه آماده شده بود از بین رفته و تهدید امنیتی جوار مرزهای شمال غربی تا حد زیادی خنثی شده است؛ هرچند «کماکان آلودگی هست.»
نگرانی از تروریست های تجزیه طلب نباید به بیاعتمادی جامعه منجر شود
متولیان در تشریح آثار این تهدید بر ذهن مردم، به افزایش حساسیت نسبت به مداخله خارجی، افزایش نگرانی در مناطق مرزی، خطر تعمیم رفتار گروههای مسلح به قومیت، تأثیر بر اعتماد عمومی و احتمال انتقال تهدید به سایر نقاط کشور اشاره کرد و افزود که خطر تعمیم به قومیت «از خطرناکترین پیامدهای روانی-اجتماعی» است، در حالی که این گروهها اساساً قومیتی نیستند و بر بستر قومیت سوار میشوند.
وی در بخش دیگری تاکید کرد که نگرانی از گروههای مسلح نباید به بیاعتمادی جامعه و بیتفاوتی مسئولان منجر شود و باید با «برخوردهای چندلایه» و نه صرفاً امنیتی با این گروهها مقابله کرد.
اعتراف ترامپ نشانه استیصال آمریکاست، نه نقطه عطف
زارعی با رد این تصور که اعتراف ترامپ نقطه عطفی در روابط واشنگتن با گروههای کردی باشد، اظهار داشت: «آمریکاییها از سر استیصال و ناچاری به این روی آوردند؛ الغریق یتشبث بکل حشیش. این نشانه نگرانی و ترس آنهاست.»
وی افزود: پاسخ این است که آمریکاییها به استیصال رسیدهاند. به خاطر همین هم با همه ادعاهایی که داشتند، در این ماجرای اخیر چهار ضلع تعریف کردند که من فقط خیلی کلی اشاره میکنم: ۱. ضلع خلأ رهبران: گفتند ما رهبران نظامی و سیاسی را میزنیم؛ که زدند. ۲. ضلع شورش امنیتی: گفتند ما در داخل ایران حادثه ۱۸ و ۱۹ دیماه را در اسفند تکرار میکنیم؛ که تلاش کردند. ۳. هجوم مسلحانه زمینی: با سازماندهی عناصر بدنام مسلح طراحی کردند. ۴. حمله هوایی. گفتند این چهار را ترکیب میکنیم و کار بزرگی انجام میدهیم. خب این کارها هم انجام شد و ایران اینقدر قدرت داشت که با هر چهار عنصر درافتاد و بدیل به صحنه آورد: برای خلأ رهبران، بعثت مردم به صحنه آمد؛ برای شورش امنیتی، میدان و خیابان با حضور مردم شکل گرفت و میبینیم الان ۲۵۰ و چند روز است که ادامه دارد؛ برای هجوم مسلحانه زمینی، عملیات مؤثر سپاه طراحی شد که عرض کردم بیش از ۱۲۰۰ بار به مواضع آنها حمله صورت گرفته؛ و برای آن حمله هوایی دشمن هم یک برنامهریزی نظامی در سیستم مسلح ایران به صحنه آمد که توانست ورق را برگرداند. بنابراین با این چهار طراحی، ایران آن چهار طراحی آمریکا را به هم ریخت.
تحلیلگر ارشد مسائل منطقه با اشاره به اینکه در ۴۸ سال گذشته آمریکا تا توانسته از گروههای مخالف حمایت کرده اما هیچکدام پایداری نداشته، افزود: «خود این گروهها به این نتیجه رسیدهاند که در استراتژی آمریکایی جایگاه راهبردی ندارند و همکاریشان مقطعی است.» این تحلیلگر ارشد مسائل منطقه تاکید کرد که اعلام صریح تسلیح یک جریان تروریستی توسط رئیسجمهور آمریکا، هزینه سنگینی برای واشنگتن است و سابقه ایجاد میکند.
آینده روابط گروهک ها با آمریکا؛ تابع محاسبه هزینه-فایده

متولیان با بیان اینکه آینده روابط این گروهها با آمریکا بستگی به رفتار واشنگتن دارد، افزود: «برای آمریکاییها احتمال عقبنشینی زیاد است، چون میبینند چیزی از آن درنمیآید و فقط یک تصویر تبلیغاتی از این گروهها باقی مانده است.»
وی تاکید کرد که آینده این روابط بیش از وابستگی به وعدههای سیاسی، تابع محاسبه هزینه-فایده است و آمریکا به هیچ پیمانی متعهد نیست؛ حتی به همپیمانان ناتو پشت پا میزند.






