نگاهداری: اراده ملی خودمان را به رخ دنیا و دشمنان کشیدیم – هشت صبح

به گزارش خبرگزاری مهر، بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، در مراسم اختتامیه هفدهمین جشنواره بین‌المللی پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری، گفت: پژوهش در حوزه شهر و کلانشهر در یک خلا قرار ندارد. موضوعات ژئوپلیتیکی، موضوعات اقتصادی، تحولات تاریخی و عواملی از این دست همه برای مدیریت در شهر و پژوهش در حوزه شهر موثر هستند.

نظم بین المللی در حال بازآرایی است

وی افزود: شاید بعضی وقت‌ها لازم باشد که یک مقدار عقب‌تر برگردیم و آن فضای کلان‌تری که بر مدیریت شهرهای کشور ما و پژوهش‌های شهر ما می‌تواند تاثیرگذار باشد، اعم از تحولات مختلفی که در جهان و منطقه رخ می‌دهد را مورد توجه قرار دهیم چراکه این نگاه در سطح مدیریت شهری تاثیر خواهد گذاشت و حتی در جهت دادن به پژوهش‌های شهری کم‌تاثیر نیست.

رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس، با بیان اینکه عصری که در آن قرار داریم عصری متلاطم است، عنوان کرد: در شرایط امروز تقریبا همه استراتژیست‌ها معتقدند که یک بازآرایی در صحنه بین‌الملل دارد رخ می‌دهد.

وی ادامه داد: استراتژیست‌ها معتقدند که در این مقطع تاریخی یک سری نظم‌های بین‌الملل به هم می‌ریزد، به گونه‌ای که نظمی که در هشت دهه گذشته در جهان حاکم بوده، در حال فروریزی است و قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای تلاش دارند تا نظم جدیدی را رقم بزنند.

نگاهداری، با بیان اینکه این عصر یکی از خطرناک‌ترین عصرها و خطیرترین دوره‌هاست، یادآور شد: در چنین شرایطی باید حواسمان باشد که در این تحولات و تلاطم‌های بین‌المللی ایران عزیز ما چه جایگاهی را می‌خواهد برای خودش تصویر کند؟

وی در ادامه توضیح داد: یک مروری اگر در تاریخ راجع به همین نظم‌های بین‌الملل داشته باشید، بعد از انقلاب فرانسه و جنگ‌های ناپلئونی سال یک ۱۸۱۵ این کشورهای اروپایی دور هم جمع شدند، یک توافقی کردند، یک چند دهه‌ای با این توافق سعی کردند عرصه بین‌المللی را مدیریت کنند. رفتیم جلوتر رسیدیم به سال یک ۱۹۱۴ که جنگ جهانی اول رخ داد و باز یک نظم جدیدی در آن توافقات بعد جنگ جهانی اول شکل گرفت.

نگاهداری گفت: یک ذره آمدیم جلوتر، جنگ جهانی دوم رخ داد، سال یک ۱۹۴۰ و یک نظمی در آن بعد از آن جنگ شکل گرفت که شاید هشت دهه در عرصه بین‌الملل این نظم کار کرد تا مقطع فعلی که به نظر می‌رسد که این نظمی که در جنگ جهانی دوم شکل گرفته الان به هم ریخته و قدرت‌های مختلف دارند سعی می‌کنند سهم و جایگاه خودشان را در این مقطع تاریخی بتوانند تثبیت کنند.

متناسب با جایگاه خودمان باید قدرت سازی کنیم

وی با اشاره به واقعیت‌های ایران و منطقه تصریح کرد: در جغرافیایی که ایران ما در آن قرار گرفته، یک عده می‌گویند بالاخره روی گسل‌های شکننده است، یک عده می‌گویند در مرز بین صفحات ژئوپلیتیکی است. ما به خاطر جایگاه جغرافیایی که در آن قرار گرفتیم جایگاه بسیار حساسی هستیم و در چنین شرایطی اگر ما هم با دنیا کار نداشته باشیم دنیا با ما کار دارد. بنابراین بفهمیم به خاطر جایگاه حساس جغرافیایی که در آن قرار گرفتیم باید نسبت به آینده ایران، نسبت به تعیین جایگاه ایران در این نظم جدید فعالانه کنشگری داشته باشیم.

وی گفت: در این شرایط کشورهایی موفق‌ هستند که متناسب با اهمیت جغرافیایی خودشان از یک قدرت ملی لازم هم برخوردار باشند. کشوری اگر جغرافیای حساسی مثل ما داشته باشد، در این صفحات ژئوپلیتیک و در این محل توجه قدرت‌های جهانی قرار داشته باشد ولی آن قدرت ملی لازم را نداشته باشد، این در حقیقت تبدیل به کشوری می‌شود که اتفاقا این موقعیت جغرافیایی‌اش یک دعوت‌نامه رسمی می‌شود به کشورها و قدرت‌های بزرگ که هجوم بیاورند و مطامع و خواسته‌های خودشان را در این کشور دنبال کنند.

بی طرفی منافع ملی ما را نابود کرده است

نگاهداری اضافه کرد: بنابراین برای ما مهم است که قدرت متناسب با جغرافیای خودمان را در کشور ایجاد کنیم. این مهم‌ترین دغدغه ایران در مقطع فعلی تاریخ است. تاریخ هم به ما نشان داده، اعلام بی‌طرفی ما هیچ نقشی در هیچ اتفاقی نداشته است. شما در جنگ جهانی اول مگر ما بی‌طرفی اعلام نکردیم؟ مگر بریتانیا، عثمانی و شوروی حمله نکردند و کشور ما را تسخیر نکردند و تا ۱۹۱۷ مگر بریتانیا و شوروی از ایران خارج شدند؟ نه، حضور داشتند. قحطی مگر ایجاد نشد؟ در این سال‌ها دو تا نه میلیون ایرانی فوت کردند، بیست درصد جمعیت ایران تحت این قحطی از بین رفتند، که این اتفاقات در اثر اعلام بی‌طرفی و ضعف ما و عدم توجه این قدرت‌های بزرگ به این بی‌طرفی و ورود و تسخیر کشور ما رخ داد. این تجربه جنگ جهانی اول. بیایید جلوتر، سال ۱۹۴۰ جنگ جهانی دوم شروع شد، ما باز اعلام بی‌طرفی کردیم؟ چه اتفاقی افتاد؟ روس‌ها از شمال، انگلیسی‌ها از جنوب وارد شدند، تسخیر کردند، در عرض سه هفته رضاخان کشور را ترک کرد و ما دوباره به اسارت و تسخیر درآمدیم.

بی‌طرفی بدون قدرت؛ درس‌های تلخ جنگ‌های جهانی برای ایران

رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس گفت: ما جنگ را آغاز نکردیم، ولی تمام هزینه جنگ اول و دوم را ما دادیم. به چه علت بود؟ به علت این بی‌قدرتی، چون قدرتی متناسب با جغرافیای کشورمان در آن مقاطع تاریخی ایجاد نکرده بودیم، توان عاملیت نداشتیم. آخرش چه شد؟ بهترین تصویر برای بی‌قدرتی ما همان کنفرانس تهران بود که چرچیل و استالین و روزولت نشستند در شهر تهران بدون حاکمان ما، راجع به تمامیت ارضی و استقلال ما بیانیه صادر کردند.

قدرت متناسب با اهمیت جغرافیایی، متغیر مهمی در سرنوشت آینده کشور است

وی اضافه کرد: این شد که اسم کشور ما را گذاشتند محور لجستیک متفقین، اسم کشور ما را گذاشتند پل پیروزی. ببینید چقدر این بی‌قدرتی و این عدم عاملیت در تاریخ مهم است، تاریخ به ما یاد داد که اعلام بی‌طرفی هیچ‌گونه کمکی به برون‌رفت کشور ما از شرایط جنگی نمی‌کند. پس قدرت کافی داشتن متناسب با اهمیت جغرافیای هر کشور، متغیر بسیار مهمی در سرنوشت آینده آن کشور است.

نگاهداری تصریح کرد: امروز یک اتفاق تاریخی رخ داده، شاید ما الان چون در داخل این اتفاقات هستیم هنوز بزرگی و اهمیت این اتفاق بزرگ تاریخی که در این یک سال گذشته در کشور ما رخ داده هنوز درک نمی‌کنیم، باید چند سالی بگذرد و ما وقتی برمی‌گردیم به این تاریخ پرافتخارمان در این مقطع تاریخی نگاه می‌کنیم، تازه می‌فهمیم چه تغییری در ایران امروز نسبت به دهه‌های گذشته و آن اتفاقاتی که در جنگ‌های جهانی برای ما رخ داد اتفاق افتاده است. آن تغییر چیست؟ آیا جغرافیای ما فرق کرده؟ ما که در همان جغرافیا هستیم. آن چیزی که تغییر کرده توان عاملیت ایران است. شاید بزرگ‌ترین دستاورد رهبر شهید ما این بوده که با هدایت و حمایت و رهبری خودش در این چند دهه، آن قدرت ملی و عاملیتی که برای کنشگری تاریخی ما، در یک اصل مهمی که ما تحت تجاوز قدرتمندترین ارتش‌های دنیا که آمریکا باشد و جنایتکارترین ارتش‌های دنیا که اسرائیل باشد، ما توانستیم توان نظامی و اراده ملی ایران را در صحنه به کرسی بنشانیم.

جهان یاد گرفته که من بعد با ما متناسب با تاریخ، جغرافیا، مردم و منابع ما صحبت کند

وی تصریح کرد: جهان یاد گرفته که من بعد با ما متناسب با تاریخ ما، متناسب با جغرافیای ما، متناسب با مردم ما و منابع ما صحبت کند و این عاملیت تاریخی بزرگ‌ترین دستاوردی است که انقلاب اسلامی ایران برای اولین بار در تاریخ ایران درست کرد. در حال حاضر ما دیگر همه دنیا فهمیده راجع به مسائل منطقه‌ای، راجع به مسائل حتی بین‌المللی و جهانی، تصمیمات ایران باید مدنظر قرار گرفته باشد. ایران دیگر موضوعی نیست که موضوع تصمیم‌گیری آن‌ها باشد. آیا به دست آوردن قدرت، امنیت و این توانمندی می‌تواند بدون هزینه باشد؟ یک عده در جامعه گزاره‌های غلطی را مطرح می‌کنند، مثل اینکه موضوع ما الان این است که آیا هزینه بدهیم یا هزینه ندهیم، انتخاب ما آیا این است که هزینه بدهیم یا هزینه ندهیم؟ نخیر آقا، قدرت، امنیت و اراده ملی را به کرسی نشاندن هزینه دارد. یا شما هزینه تولید قدرتت را می‌دهی یا اینکه مجبوری هزینه تحمیل قدرت‌های بیگانه و بزرگ‌تر را بپردازی.

ما بازیگر می خواهیم باشیم نه تماشاگر

نگاهداری گفت: بنابراین سوال اصلی ما این است که عاملیت ما در این مقطع تاریخی، مهم‌تر این است که ما ایران را در این شرایط چه جایگاهی بتوانیم در این بازارآرایی قدرت ملی تعریف کنیم. این سوال اصلی است، نه هزینه دادن و هزینه ندادن. ما باید هزینه ساخت قدرت خودمان را در این عرصه بپردازیم. شما اگر نخواهی بازیگر باشی یا می‌توانی تماشاگر باشی در این تحولات یا بازیگر. در هر دو حالت شما باید هزینه بدهی، یا هزینه بازیگری خودت را در تولید قدرت ملی می‌دهی یا هزینه تماشاگر بودن تو را در اعمال قدرت‌های بیگانه و استکبار جهانی مجبوری پرداخت کنید.

استقلال و قدرت هزینه دارد

رئیس مرکز پژوهش های مجلس تاکید کرد: حواسمان باشد سوال را درست تعریف کنیم. عده‌ای با هر اغراض سیاسی و جناحی سوالات غلط را مطرح می‌کنند، گویا مثل اینکه ما می‌توانیم بدون هزینه از این مقطع بگذریم. نخیر، استقلال و قدرت هزینه دارد. ما ترجیح می‌دهیم هزینه ساخت قدرت خودمان را بپردازیم، نه هزینه تحمیل قدرت. این در حقیقت، درک این فضا قطعا در پژوهش‌های شهری هم تاثیرگذار است.

رسالت تاریخی پژوهشگران شهری در ایران قوی

رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس در مراسم اختتامیه هفدهمین جشنو اره بین‌المللی پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری، گفت: یعنی کار شماها این است که این عاملیتی که الان ما در عرصه منطقه‌ای و نظامی به دست آوردیم، این عاملیت را شماها باید در مدیریت شهری، در اقتصاد، در جامعه، مباحث اجتماعی بتوانید روش کار پژوهشی انجام دهید و نه اینکه پژوهش‌های شهری را بدون این تحولات جغرافیایی و تحولات تاریخی بخواهیم پیش ببریم.

نگاهداری در پایان سخنان خود تاکید کرد: این در حقیقت رسالت تاریخی من و شما و امثال ماست که در حوزه پژوهشی داریم فعالیت می‌کنیم و اگر ما به دنبال ایران قوی هستیم، این شهر قوی و این تهران قوی است که ایران قوی را می‌سازد.