«شاهرود» گنجینه تنوع زیستی ایران در محاصره کمبود نیرو و امکانات حفاظتی – هشت صبح
به گزارش هشت صبح و به نقل از مهر :
به گزارش خبرنگار مهر، شاهرود را میتوان یکی از کمنظیرترین کانونهای تنوع زیستی ایران دانست؛ شهرستانی که گسترهای از مهمترین زیستگاههای طبیعی کشور را در خود جای داده و از توران و خوشییلاق تا جنگل ابر و تپال، میزبان گونههای ارزشمند حیات وحش است. با این حال، گستردگی عرصههای حفاظتی، در کنار کمبود نیروی انسانی، فرسودگی تجهیزات و تهدیدهایی مانند تصادفات جادهای، حفاظت از این میراث طبیعی را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
این شرایط در حالی است که شاهرود تنها زیستگاه و زادگاه یوز آسیایی در کشور محسوب میشود و از معدود مناطق کشور به شمار میرود که هر هشت گونه گربهسان وحشی را در خود جای داده است؛ ظرفیتی کمنظیر که اهمیت حفاظت از عرصههای طبیعی این شهرستان را دوچندان میکند.
در همین راستا، سعید یوسفپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان، غروب سهشنبه در نشست خبری با حضور خبرنگاران و اصحاب رسانه در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شاهرود، به تشریح ظرفیتها و چالشهای زیستمحیطی شهرستان پرداخت و بر ضرورت تقویت نیروی انسانی، تجهیزات حفاظتی و مشارکت مردم و بخش صنعت در حفاظت از عرصههای طبیعی تأکید کرد.
کمبود شدید نیروی انسانی در محیط زیست شاهرود
یوسفپور با اشاره به گستردگی عرصههای طبیعی و حفاظتی استان سمنان اظهار داشت: در حال حاضر ۹۴ نیروی انسانی در مجموعه محیط زیست استان فعالیت دارند که با احتساب نیروهای طرحی و قراردادی، این تعداد به ۱۱۵ نفر میرسد، اما همچنان با کمبود شدید نیرو مواجه هستیم.
وی کمبود نیروی انسانی را بزرگترین چالش محیط زیست عنوان کرد و افزود: اگرچه کمبود نیرو یک مشکل ملی است، اما این مسئله در شاهرود به مرحله بحرانی رسیده است؛ بهگونهای که ۶۰ درصد چارت سازمانی خالی است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان اضافه کرد: طی یک سال گذشته ۱۴ نفر از نیروهای محیط زیست بازنشسته شدهاند، در حالی که تنها چهار نفر نیروی جدید جذب شده است و اکنون حفاظت از یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار عرصه طبیعی با تنها ۱۲ محیطبان در هر شیفت انجام میشود.
یوسفپور با تأکید بر اینکه تمرکز محیط زیست استان بر تقویت نیروی انسانی قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: مردم و بخش صنعت میتوانند در قالب مسئولیت اجتماعی و مشارکتهای هدفمند، در تأمین امکانات و تقویت حفاظت از محیط زیست نقشآفرینی کنند.
فرسودگی ناوگان خودرویی شاهرود
وی فرسودگی ناوگان خودرویی را یکی دیگر از چالشهای جدی محیط زیست شاهرود عنوان کرد و گفت: طی یک سال گذشته دو دستگاه خودرو به شاهرود تحویل داده شد که یکی از آنها نیز دچار مشکل شده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان افزود: این وضعیت نشان میدهد برای حفاظت مؤثر از عرصههای گسترده طبیعی شهرستان، نیازمند تقویت جدی امکانات و تجهیزات هستیم.
۲۷ یوز در کشور شناسایی شده است
یوسفپور با اشاره به وضعیت یوزپلنگ آسیایی بیان کرد: یوز در معرض خطر انقراض قرار دارد و سازمان حفاظت محیط زیست طی دو دهه گذشته تمرکز ویژهای بر حفاظت از این گونه داشته است.
وی افزود: در حال حاضر ۲۷ یوز در کشور شناسایی شده و حفاظت از آنها به دلیل درهمتنیدگی عوامل مختلف، شرایط بسیار دشواری دارد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان همچنین از بهکارگیری هشت نیروی انسانی برای دور کردن شترها از زیستگاه یوز خبر داد و گفت: آبرسانی به مناطق تحت حفاظت نیز یکی از چالشهای مهم محیط زیست استان است که باید برای آن راهکارهای پایدار پیشبینی شود.
۱۳ یوز قربانی تصادفات جادهای شدند
یوسفپور درباره ایمنسازی محورهای مواصلاتی در محدوده زیستگاه یوز نیز اظهار داشت: فنسکشی جاده و اجرای روشنایی از سال ۱۳۹۷ آغاز شده و تاکنون در مجموع ۱۰ کیلومتر از این طرح اجرا شده است، اما ادامه و تکمیل ایمنسازی نیازمند ورود جدی وزارت راه و شهرسازی است.
وی با بیان اینکه امنیت جادهای در ایام تعطیلات با استفاده از نیروهای محیط زیست تقویت میشود، افزود: تاکنون ۱۳ یوز بر اثر تصادفات جادهای از بین رفتهاند و تا زمانی که جادهها به شکل کامل ایمن نشوند، این تهدید همچنان پابرجا خواهد بود.
خوشییلاق نیازمند تقویت حفاظت است
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان با اشاره به ظرفیتهای پناهگاه حیات وحش خوشییلاق گفت: برای حفاظت از خوشییلاق تلاش زیادی شده، اما این منطقه به نوعی مظلوم واقع شده است.
وی افزود: حدود یک سال پیش نیز یوز در این منطقه مشاهده شد و از نظر ظرفیت زیستگاهی، خوشییلاق همچنان یکی از مناطق مهم کشور محسوب میشود و نیازمند عزم جدی برای تقویت حفاظت است.
یوسفپور تصریح کرد: در حال حاضر هشت نیرو در این منطقه وظیفه حفاظت را بر عهده دارند و انتظار میرود با ایجاد قرقهای اختصاصی و ظرفیتهای حفاظتی جدید، روند حفاظت تقویت شود.
ظرفیت همیاران طبیعت مغفول مانده است
وی با اشاره به ظرفیت همیاران طبیعت اظهار داشت: متأسفانه آنگونه که باید از ظرفیت همیاران طبیعت برای جبران بخشی از کمبود نیروی انسانی استفاده نشده است، در حالی که مشارکت مردم میتواند بخش مهمی از مشکلات حوزه حفاظت را کاهش دهد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان ادامه داد: در مناطقی مانند خیج و کلاتهخیج ظرفیتهای مناسبی برای مشارکت مردم وجود دارد که باید با برنامهریزی و کار کارشناسی فعال شود.
شاهرود مرکز ثقل مناطق طبیعی شرق استان سمنان
یوسفپور با بیان اینکه شاهرود میتواند به مرکز ثقل مناطق طبیعی و حفاظتی شرق استان تبدیل شود، اظهار داشت: ایجاد اکوپارک، ارائه خدمات مناسب به گردشگران و برنامهریزی برای بهرهبرداری اقتصادی پایدار از ظرفیتهای طبیعی میتواند به تقویت حفاظت در شاهرود کمک کند.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه گردشگری در قلعهبالا گفت: اقداماتی در این منطقه انجام شده که به نتایج خوبی رسیده است و با استفاده از ظرفیتهای محلی میتوان حفاظت و معیشت جوامع بومی را به یکدیگر پیوند زد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان تصریح کرد: حفاظت از محیط زیست باید دارای پیوست اقتصادی باشد و نگاه حاکمیت به محیط زیست نیز نیازمند تغییر است.
یوسفپور افزود: حفاظت زمانی میتواند به شکل پایدار دنبال شود که اقتصاد، مشارکت مردم، گردشگری و حفاظت از طبیعت در یک چارچوب مشترک قرار گیرند.
آبرسانی به زیستگاهها همچنان یک چالش است
وی همچنین آبرسانی به مناطق تحت حفاظت را یکی از چالشهای مهم محیط زیست استان دانست و بر ضرورت پیشبینی راهکارهای پایدار برای این موضوع تأکید کرد.
اجرای پایلوت طرح KBC با همکاری چین
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان در بخش دیگری از سخنان خود از اجرای طرح «KBC» به صورت پایلوت با همکاری کشور چین خبر داد و گفت: این طرح با اعتباری بالغ بر ۵۰۰ هزار دلار در استانهای سمنان و یزد و با هدف مدیریت تنوع زیستی و مقابله با گرد و غبار کلید خورده است.
در مجموع، اظهارات مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان در جمع خبرنگاران شاهرودی نشان میدهد که حفاظت از گستره قابل توجه عرصههای طبیعی شرق استان، علاوه بر نیروی انسانی و تجهیزات، نیازمند مشارکت جدیتر مردم، جوامع محلی، بخش صنعت و دستگاههای مرتبط است؛ موضوعی که در صورت تحقق میتواند در کنار حفاظت مؤثرتر، زمینه بهرهبرداری پایدار از ظرفیتهای طبیعی و گردشگری منطقه را نیز فراهم کند.
