در روز شصت و هشتم جنگ سوم چه گذشت؟/ سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا: حادثه امنیتی در تنگه هرمز در ۱۶ مایلی دریایی شمال شرقی خصب در عمان/ آسوشیتدپرس: آمریکا با صدور روادید برای مقامات ارشد ایرانی جهت شرکت در سازمان ملل موافقت کرد/ ادعای ترامپ: درباره جنگ ایران تصمیم بزرگی در پیش دارم/ خبرنگار الشرق نیوز: سفرای کشورهای حوزه خلیج فارس با معاون روبیو دیدار کردند
ادعای رویترز به نقل از منابع: چین در پی تقاضای عربستان، از ایران خواسته از نفوذ خود بر انصارالله برای جلوگیری از گسترش درگیریها استفاده کند
۱۴۰۵/۰۶/۲۶ – ۱۸:۳۳
رویترز مدعی شد: چین بهطور خصوصی از تهران خواسته است به مهار نیروهای انصارالله یمن کمک کند؛ درخواستی که پس از درخواست عربستان از پکن و در پی حمله نظامی انصارالله در هفته گذشته مطرح شد. این را سه منبع ایرانی آگاه از ماجرا گفتهاند.
به گزارش انتخاب، به گفته منابع، ریاض پس از آنکه نیروهای انصارالله پیشرویهای سریعی در سواحل دریای سرخ و در اطراف تنگه بابالمندب انجام دادند — اقداماتی که صادرات نفت عربستان و کشتیرانی را آسیبپذیرتر کرده است — به چین روی آورد.
منابع میگویند چین در ملاءعام خواستار خویشتنداری، گفتوگو و برقراری مجدد ناوبری امن شده است، اما پیام خصوصی پکن فراتر از اظهارات عمومی بود.
پکن میخواهد تهران از نفوذ خود بر انصارالله برای کمک به جلوگیری از گسترش بیشتر درگیری در مسیرهای انرژی استفاده کند که چین — دومین اقتصاد بزرگ جهان — به آنها وابسته است.
منابع که از بحثها مطلع شدهاند و به شرط ناشناس ماندن سخن میگفتند، جزئیاتی درباره نحوه انتقال این پیام ندادند و مشخص نشد آیا این پیام در جریان سفر چهارشنبه وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، به چین منتقل شده است یا خیر.
به گفته منابع، پاسخ تهران این بود که ثبات و صلح در منطقه به پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بستگی دارد.
به گفته این سه منبع ایرانی، مقامهای چینی هیچ تهدید صریحی مطرح نکردند و اشارهای نکردند که اگر تهران از نفوذ خود بر انصارالله استفاده نکند، پکن به فشار اقتصادی علیه تهران متوسل خواهد شد.
در پاسخ به درخواست رویترز برای اظهارنظر نمیخ، وزارت خارجه چین گفت: «چین نمیخواهد تنشهای منطقهای بیشتر به یمن و دریای سرخ سرریز کند. تشدید بیثباتی منطقهای به نفع هیچ طرفی نیست.»
این وزارتخانه افزود: «حاکمیت و امنیت همه کشورها باید مورد احترام باشد و نباید تأسیسات حیاتی برای معیشت مردم هدف قرار گیرند. چین خواستار پایان اقداماتی است که وضعیت را پیچیدهتر میکند و حل مسائل از طریق گفتوگو و مذاکره را توصیه میکند.»
وزارت خارجه ایران و دفتر رسانهای دولت عربستان تا زمان انتشار این گزارش به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
چین بیش از یک دهه بزرگترین شریک تجاری ایران بوده و همچنان خریدار اصلی نفت آن است. خریدهای چینی بیش از ۸۰ درصد صادرات نفتی دریایی ایران در سال ۲۰۲۵ را تشکیل میداد که بهطور میانگین حدود ۱٫۴ میلیون بشکه در روز بود، به گفته شرکت دادهها و تحلیل کالا «کپلر».
دیپلمات ارشد غربی مستقر در منطقه گفت: «پکن یکی از معدود پایتختهایی است که هنوز میتواند بر ایران فشار بیاورد تا انصارالله را مهار کند.»
هر تهدیدی از سوی گروه انصارالله علیه کشتیرانی در دریای سرخ و از طریق تنگه بابالمندب، بحران انرژی جهانی را بهشدت وخیمتر میکند؛ این در حالی است که ایران از پیش تنگه هرمز را مسدود کرده و خطر یک درگیری منطقهای گستردهتر را افزایش داده است.
با بسته بودن عملاً هرمز، حملات مداوم نیروهای انصارالله به کشتیها یا بنادر دریای سرخ، دو مسیر اصلی صادرات نفت خاورمیانه دریای سرخ، دو مسیر اصلی صادرات نفت خاورمیانه را بحران انرژی و در مواجهه گستردهتر ایران با ایالات متحده میگشاید.
یکی از منابع گفت ایران و متحدانش اکنون بر دو سر شبکه کلیدی دریایی منطقه فشار اعمال میکنند و افزود: «چین به هر دو وابسته است.»
الکس وتانکا، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشینگتن، گفت پکن ممکن است با فشار آمریکا بر تهران مخالفت کند، اما منافع آن در خاورمیانه بسیار فراتر از ایران است. حدود نیمی از واردات نفت چین از این منطقه تأمین میشود، در حالی که حجم تجارت چین با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد دلار است.
با این حال، به گفته آنان، این رابطه در ادامه خصومت ایران با آمریکا، اهمیت اقتصادی و راهبردی قابلتوجهی برای تهران دارد.
چین از معدود کشورهایی است که توان مالی سرمایهگذاری مورد نیاز تهران برای حفظ صنعت نفتش و کاهش فشار بر اقتصادش — که در اثر جنگ و تحریمها آسیب دیده — را دارد.
پکن همچنین نفوذ دیپلماتیک خود را نشان داده است. در سال ۲۰۲۳، چین توافقی را میانجیگری کرد که پس از سالها خصومت، روابط ایران و عربستان را از سر گرفت.
با این حال، این نفوذ محدودیت هم دارد. منتقدان درون ایران از سطح نسبتاً ناچیز تجارت غیرنفتی و سرمایهگذاری چین از زمان امضای پیمان همکاری ۲۵ ساله میان دو کشور در سال ۲۰۲۱ شکایت کردهاند، بهویژه در مقایسه با تعهدات سرمایهگذاری رو به رشد چین در کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس.
چین همچنان عاملی است که تهران نمیتواند نادیدهاش بگیرد، اما دو نفر از منابع ایرانی گفتند منافع پکن تنها یکی از ملاحظات متعدد است. به گفته آنان، تصمیمات ایران تحت تأثیر اولویتهای رقیب راهبردی، اقتصادی و سیاسی شکل میگیرد.
دیپلمات غربی گفت: «تهران و پکن به یکدیگر نیاز دارند. چین عاملی است که تهران نمیتواند نادیده بگیرد، و پکن میخواهد هرمز بازگشایی شود و کشتیرانی در دریای سرخ امن گردد.»
تحلیلگران میگویند آزمون کلیدی این خواهد بود که آیا چین آماده است خواستههایش را با پیامدهایی همراه کند. به گفته آنان، در نهایت روشنترین نشانه عزم پکن، شواهدی مبنی بر تمایل آن به استفاده از اهرم نفوذش بر تهران خواهد بود.
