تلاش برای کنترل بحران زیست محیطی؛ پنج قرن سرمایه انسانی در انتظار توجه – هشت صبح
به گزارش هشت صبح و به نقل از مهر :
خبرگزاری مهر،گروه استانها،نیر احمدی: رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران با هشدار نسبت به فاصله عمیق بودجههای پژوهشی با اهداف برنامههای توسعه، گفت: سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی نه تنها به دو درصد هدفگذاریشده نرسیده، که حتی به یکصدم درصد هم نزدیک نشده است.
مقدادجورغلامی با اشاره به حضور حدود ۳۰۰ دانشجوی دکتری در این دانشکده تأکید کرد: هر سال، بیش از ۵۰۰ سال عمر جوانی صرف پژوهشهای میدانی میشود که اگر این سرمایه انسانی عظیم با دستگاههای اجرایی پیوند بخورد، معضلات زیستی کشور طی یک دهه آینده ریشهکن خواهد شد.
ناترازی بودجهای، قربانی حقوحقوق و تغذیه دانشجویی
جورغلامی آسیبشناسی بودجه دانشگاهها را چنین ترسیم کرد: بخش عمده اعتبارات اختصاصیافته به دانشگاهها، صرفاً در دو حوزه حقوق و دستمزد و خدمات رفاهی-آموزشی دانشجویان هزینه میشود و عملاً بودجهای برای پژوهش بنیادین و کاربردی باقی نمیماند. وی افزود: بر اساس چشمانداز توسعه، باید دو درصد از تولید ناخالص ملی به پژوهش تخصیص یابد، اما متأسفانه ما نه تنها به این رقم دست نیافتیم، که حتی به مرز نیم تا یک درصد هم نرسیدهایم. به باور وی اگر این مهم محقق شود، کشورمان در رتبههای برتر علمی جهان و حل معضلات بومی، جهشی خیرهکننده خواهد داشت.
۳۰۰ دانشجوی دکتری و پنج قرن گمشده در سال
رئیس دانشکده منابع طبیعی با اشاره به اینکه یکی از نقاط قوت مغفولمانده، ظرفیت عظیم نیروی انسانی جوان است. با یک محاسبه آماری، ابعاد این سرمایه را توصیف کرد و گفت: دانشکدۀ ما بالغ بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ دانشجوی دکتری دارد که اکثراً در سال جاری فارغالتحصیل میشوند. هر یک از این عزیزان، ۲ تا ۳ سال از بهترین دوران زندگیشان را در عرصههای سخت و طاقتفرسای میدانی سپری میکنند که با پژوهشهای آزمایشگاهی تفاوت اساسی دارد. وی تأکید کرد که اگر این تعداد را در مدت زمان پژوهش ضرب کنیم، سالانه معادل ۴۰۰ تا ۶۰۰ سال کارکارشناسی خالص تولید میشود، فرصتی طلایی برای سازمانهای اجرایی که متأسفانه حلقه اتصال آن همچنان مفقود است.
کارنامه درخشان همکاری با سازمانهای اجرایی
جور غلامی با اشاره به سابقه ۶۰ساله تعاملات اظهار کرد:با وجود تنگناهای بودجهای، دانشکده منابع طبیعی سابقهای درخشان در تعامل با نهادهای کلان کشور دارد. وی افزود:از زمان استاد فقید کریم ساعی، بنیانگذار پارک ساعی و دانشکده منابع طبیعی، همواره ارتباط تنگاتنگی با سازمان جنگلها داشتهایم که امروزه به سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری تبدیل شده است. رئیس دانشکده منابع طبیعی تصریح کرد: تاکنون بالغ بر ۲۰ میلیارد تومان قراردادهای پژوهشی با دستگاههایی نظیر سازمان محیطزیست، وزارت نیرو، سازمان هواشناسی و وزارت جهاد کشاورزی منعقد کردهایم، هر چند این رقم شایستهٔ جایگاه واقعی ما نیست و نیازمند جهشی چندبرابری است.
پروژههای شاخصی که کشور به آن نیاز دارد
در این گزارش، چهار دستاورد کلان دانشکده به عنوان الگوی موفق معرفی شد:
نخست، مدیریت پایدار جنگل خیرودکنار (نوشهر) با رکورد ۶۰ ساله: این بزرگترین طرح تحقیقاتی-اجرایی کشور در عرصه جنگلهای هیرکانی است که از دهۀ ۴۰ شمسی به دانشکده واگذار شده و بهزودی سومین تفاهمنامهٔ ۳۰ سالۀ خود را با سازمان منابع طبیعی امضا خواهد کرد و الگویی کمنظیر در مدیریت علمی اکوسیستمهای شمال کشور محسوب میشود.
دوم، احیای تالاب صالحیه و تهیه اطلس بیابانزایی: طرحهای احیایی با انسداد زهکشها در تالاب صالحیه به نتایج مثبتی رسیده و تهیه اطلس جامع بیابانهای کشور، تصویر دقیقی از تخریب سرزمین در اختیار برنامهریزان قرار داده است.
سوم، تولید زهر مار در محیط آزمایشگاهی برای نخستین بار در کشور: با همکاری سازمان محیطزیست و مؤسسه سرمسازی رازی، طرح پرورش مارهای زهرآگین در فضای کنترلشده کلید خورده است. جورغلامی در این باره گفت: با این روش، نیازی به شکار و اسارت مارها در طبیعت نیست و از سم آنها برای تولید پادزهر و داروهای نوین استفاده میکنیم.
چهارم، مدیریت حوزههای آبخیز و فضای سبز طالقان: ایستگاه آموزشپژوهشی طالقان با رویکرد سازگاری با تغییر اقلیم و پیشنهاد گونههای مقاوم به خشکسالی، در کنار سازمان پارکها و فضای سبز شهری تهران و کرج، در حال انجام مأموریتهای کلان است.
چشمانداز، عبور از نرم استاندارد
رئیس دانشکده منابع طبیعی در پایان با تأکید بر ظرفیتهای بینهایت این مرکز علمی، خاطرنشان کرد: با وجود اینکه گروههای پنجگانهٔ آموزشی ما در زمره سرآمدان دانشگاه تهران در جذب طرحهای کاربردی هستند، اما هنوز به نرم استانداردهای بینالمللی نرسیدهایم.به باور وی، راه حل عبور از این بحران، انعقاد تفاهمنامههای راهبردی بلندمدت با دستگاههای اجرایی است تا هم هزینههای پژوهشی کاهش یابد، هم سرمایههای عظیم انسانی جوان، صرف حل معضلات واقعی محیطزیست و منابع طبیعی کشور شود. جورغلامی در جمعبندی تصریح کرد: ما نباید به داشتههای بیستمیلیاردی خود متوقف شویم،باید سهم واقعیمان را از بیتالمال و منابع عمومی برای حل معضلات زیستمحیطی طلب کنیم و این مستلزم عزمی ملی در پیوند دانشگاه و دستگاههای اجرایی است.
