اکسیوس: جنگ ایران باعث افزایش قیمت سوخت در سراسر جهان شده و به شکلگیری اعتراضات خشمگینانه در کشورهای مختلف انجامیده / در حالی که چشماندازی برای پایان درگیری دیده نمیشود، بسیاری از دولتها با انتخابهای دشواری روبهرو هستند؛ یا اختصاص یارانه سوخت یا پذیرش پیامدهای سیاسی افزایش هزینه سوخت
اکسیوس نوشت: جنگ ایران باعث افزایش قیمت سوخت در سراسر جهان شده و به شکلگیری اعتراضات خشمگینانه در کشورهای مختلف انجامیده است؛ همچنین اقتصاد کشورهایی را که هیچ نقشی در این جنگ ندارند، تحت فشار قرار داده است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: چرا مهم است: افزایش قیمتها فقط مشکل آمریکا نیست. جنگ در سراسر جهان مشکلات اقتصادی ایجاد کرده است؛ در برخی موارد، این مشکلات بسیار شدیدتر از آن چیزی است که آمریکاییها تجربه میکنند.
افزایش قیمتها فشار بیشتری بر مصرفکنندگان وارد میکند و وضعیت مالی دولتهایی را که تلاش میکنند شوک ناشی از این بحران را مهار کنند، وخیمتر میسازد؛ بهویژه کشورهای فقیرتر و در حال توسعه که فضای مالی محدودی برای مقابله با این فشار دارند.
این بحران بسیاری از کشورها را با افزایش قیمت گاز طبیعی، گازوئیل و سایر سوختها نیز مواجه کرده است.
نگاهی کلی
میزان افزایش قیمت از کشوری به کشور دیگر تفاوت زیادی دارد.
شماری از کشورهایی که وابستگی زیادی به واردات سوخت دارند، از جمله پاکستان و میانمار، با افزایش شدید قیمتها مواجه شدهاند.
با این حال، آمریکا، بزرگترین تولیدکننده نفت و بنزین جهان، نیز با افزایش شدید قیمتها روبهرو است.
قیمت نفت خام، که مهمترین عامل تعیینکننده هزینه بنزین است، در بازارهای جهانی تعیین میشود. دولت فدرال آمریکا برخلاف برخی کشورها، سقف قیمتی یا یارانهای برای قیمت خردهفروشی سوخت تعیین نکرده است.
زمینه
حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه نیز به افزایش قیمت سوختهای حملونقلی، بهویژه گازوئیل، کمک کرده است.
تصویر بزرگتر
در حالی که چشماندازی برای پایان درگیری دیده نمیشود، بسیاری از دولتها با انتخابهای دشواری روبهرو هستند: یا با حمایت از قیمت سوخت، بودجههای خود را تحت فشار قرار دهند، یا پیامدهای سیاسی افزایش هزینه سوخت را بپذیرند.
وضعیت کنونی
بر اساس اطلاعات آژانس بینالمللی انرژی، دهها کشور اقداماتی برای تعیین سقف قیمت، پرداخت یارانه یا کاهش مالیات بر انواع سوخت انجام دادهاند.
دولتها همچنین برای کاهش تقاضا اقداماتی انجام میدهند؛ از جمله گسترش دورکاری و محدود کردن سفرهای دولتی.
صندوق بینالمللی پول نسبت به فشار مالی ناشی از حمایتهای قیمتی نگران است، بهویژه اگر این حمایتها پس از فروکش کردن شوک انرژی نیز ادامه پیدا کنند.
مقامهای ارشد صندوق بینالمللی پول در تابستان نوشتند: «بخش بزرگی از اقداماتی که بهعنوان اقدامات موقت توصیف شدهاند، فاقد تاریخ مشخص برای پایان یافتن یا برآوردی از هزینه مالی هستند.»
آنچه کارشناسان میگویند
جوزف وبستر، پژوهشگر حوزه انرژی در شورای آتلانتیک، گفت: «بسیاری از کشورها نتوانستهاند تقاضا را کاهش دهند و در عوض، قیمتها را بهصورت مصنوعی محدود کردهاند.»
او در ایمیلی افزود: «این رویکرد اشتباه است؛ کاهش تدریجی و مدیریتشده تقاضا، از نظر سیاسی آسیب بسیار کمتری نسبت به سهمیهبندی ناگهانی، شدید و بینظم دارد.»
او همچنین گفت کشورها باید روند حذف یارانهها را بهتدریج انجام دهند، زیرا اجازه دادن به جهش ناگهانی قیمتها میتواند موجب ناآرامی شود.
نگاهی به کنیا
افزایش هزینه سوخت در کنیا مشکلات موجود این کشور، از جمله تورم، بدهی عمومی و بیکاری جوانان را تشدید کرده است. پژوهشگران مؤسسه کارنگی برای صلح بینالمللی در اواخر ماه اوت نوشتند.
کنیا همچنین یکی از کشورهایی است که در نتیجه جنگ با افزایش شدید هزینه کودهای شیمیایی مواجه شده است.
این کشور که وابستگی زیادی به واردات سوخت از خاورمیانه دارد، در ماه مه شاهد اعتراضات گستردهای بود؛ اما مشکلات آن منحصر به کنیا نیست.
پژوهشگران کارنگی مینویسند: «مورد کنیا باید هشداری برای دیگر کشورهای منطقه باشد که در پاییندست پیامدهای اقتصادی جنگ قرار گرفتهاند» و بر ضرورت افزایش اقدامات «تابآوری» تأکید میکنند؛ اقداماتی که آسیبپذیری کشورها در برابر شوکهای خارجی را کاهش دهد.
