آبیاری نوین؛ راهکار عبور دشتستان از چالش کم‌آبی کشاورزی – هشت صبح
به گزارش هشت صبح و به نقل از مهر :
خبرگزاری مهر٬ گروه استان‌ها: آب یکی از مهم‌ترین نیازها و در عین حال دغدغه‌های جدی کشاورزان شهرستان دشتستان به شمار می‌رود و بسیاری از بهره‌برداران بخش کشاورزی، چه در حوزه باغی و نخیلات و چه در بخش زراعی، با محدودیت‌ها و کمبودهای آبی مواجه هستند و انتظار دارند برای تأمین آب مورد نیاز تولید، اقدامات اساسی و ماندگاری انجام شود.
در شرایطی که تأمین منابع جدید آب از طریق اجرای طرح‌های بزرگ و زیرساختی همچون سدها دنبال می‌شود، مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری از منابع موجود نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
یکی از مهم‌ترین راهکارها در این زمینه، توسعه شبکه‌های آبیاری و اجرای سیستم‌های آبیاری نوین و تحت فشار است؛ موضوعی که می‌تواند میزان بهره‌وری آب را افزایش داده و امکان استفاده مؤثرتر از منابع محدود آبی را فراهم کند.
در سال‌های اخیر طرح‌هایی در زمینه آبیاری نوین به صورت پایلوت در استان بوشهر و شهرستان دشتستان اجرا شده و تجربه اجرای این طرح‌ها نشان داده است که تغییر شیوه‌های سنتی آبیاری و حرکت به سمت روش‌های تحت فشار می‌تواند نقش مهمی در کاهش هدررفت آب، افزایش راندمان آبیاری و حفظ تولید محصولات کشاورزی داشته باشد.
از سوی دیگر، توسعه آبیاری نوین زمانی می‌تواند به نتیجه مطلوب برسد که همزمان با اجرای شبکه‌ها، منابع پایدار آب نیز برای بهره‌برداران فراهم شود. به همین دلیل، در دشتستان دو موضوع تأمین آب و ارتقای بهره‌وری مصرف آب باید در کنار یکدیگر دنبال شوند.
دشتستان قطب کشاورزی بوشهر؛ آب، نیاز اصلی استمرار تولید
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر٬ دشتستان را یکی از قطب‌های مهم کشاورزی استان دانست؛ شهرستانی که بخش قابل توجهی از تولیدات کشاورزی بوشهر در آن انجام می‌شود و خرما به عنوان محصول شاخص، جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد کشاورزی منطقه دارد.
مرتضی بحرانی اظهار کرد: حدود ۷۰ درصد تولیدات کشاورزی استان بوشهر مربوط به شهرستان دشتستان است و این موضوع نشان‌دهنده اهمیت بسیار بالای این شهرستان در حوزه تولیدات کشاورزی استان است.
وی افزود: خرما یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی دشتستان است و بخش گسترده‌ای از نخلستان‌های استان در این شهرستان قرار دارد؛ بنابراین تأمین آب پایدار برای باغات و مزارع دشتستان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر با اشاره به ظرفیت منابع آبی شهرستان ادامه داد: سد رئیسعلی دلواری یکی از منابع مهم و در دسترس برای تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی منطقه است و در کنار آن، احداث سد دالکی نیز می‌تواند نقش مهمی در تأمین آب مورد نیاز باغات و مزارع دشتستان داشته باشد.
بحرانی توسعه زیرساخت‌های آبیاری را یکی از ضرورت‌های بخش کشاورزی عنوان کرد و گفت: در سال‌های اخیر تلاش‌های خوبی برای توسعه آبیاری تحت فشار در استان و به‌ویژه در شهرستان دشتستان انجام شده است و اجرای این طرح‌ها می‌تواند در افزایش بهره‌وری منابع آبی و استفاده بهتر از آب موجود مؤثر باشد.
وی تأکید کرد: با توجه به شرایط منابع آب، صرف افزایش میزان آب قابل دسترس نمی‌تواند پاسخگوی همه نیازهای بخش کشاورزی باشد و باید در کنار اجرای طرح‌های تأمین آب، موضوع ارتقای راندمان آبیاری و استفاده بهینه از منابع موجود نیز با جدیت دنبال شود.
پیگیری برای تأمین آب کشاورزی دشتستان
نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به پیگیری‌های انجام شده برای رفع مشکلات آبی بخش کشاورزی، تکمیل طرح‌های تأمین آب و توسعه آبیاری نوین را دو مسیر مکمل برای عبور از چالش‌های این بخش دانست.
ابراهیم رضایی اظهار کرد: پیگیری‌های بسیار زیادی برای حل مشکل آب کشاورزی در شهرستان دشتستان داشته‌ایم و طرح‌ها و پروژه‌های مختلف را با جدیت دنبال می‌کنیم و یکی از موضوعات مهم در این مسیر، تأمین آب مورد نیاز پروژه‌های کشاورزی است.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین پروژه‌های حوزه آب شهرستان، سد دالکی است که پیشرفت آن به بیش از ۶۵ درصد رسیده و امیدواریم با تکمیل این پروژه، شاهد تحقق برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای تأمین آب بخش کشاورزی باشیم.
نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: تکمیل زیرساخت‌های تأمین آب می‌تواند ظرفیت‌های جدیدی را برای کشاورزی شهرستان ایجاد کند، اما همزمان باید نحوه مصرف آب نیز اصلاح شود و توسعه روش‌های نوین آبیاری در این زمینه اهمیت بسیار زیادی دارد.
رضایی بیان کرد: توسعه آبیاری نوین قطعاً یکی از مهم‌ترین راهکارها برای غلبه بر مشکلات آبی شهرستان دشتستان است و طرح‌هایی در اراضی نخلستان‌های استان در دست اجرا قرار دارد و در بخش مزارع نیز پروژه‌هایی در حال اجرا است.
وی تصریح کرد: امیدواریم با تأمین اعتبارات مورد نیاز، روند تکمیل این طرح‌ها شتاب بگیرد و شاهد افزایش راندمان آبیاری و بهره‌وری بیشتر از منابع آبی در بخش کشاورزی باشیم.
رضایی با تأکید بر ضرورت نگاه همزمان به تأمین و مصرف آب گفت: اجرای طرح‌های آبیاری نوین باید متناسب با نیاز مناطق مختلف و ظرفیت‌های موجود دنبال شود تا کشاورزان بتوانند با استفاده از منابع محدود آب، سطح تولید خود را حفظ کرده و حتی افزایش دهند.
آبیاری نوین؛ مسیر کاهش فشار بر منابع آب
استاندار بوشهر نیز توسعه سیستم‌های آبیاری نوین را یکی از مهم‌ترین راهکارهای مقابله با چالش کم‌آبی در بخش کشاورزی استان عنوان کرد و بر حمایت از اجرای طرح‌های جدید در باغات، نخلستان‌ها و مزارع تأکید دارد.
ارسلان زارع در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین راهکارها برای غلبه بر مشکل آب، استفاده از سیستم‌های آبیاری نوین است و در استان بوشهر طرح‌های پایلوتی در این زمینه اجرا شده که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه این روش‌ها در سطح گسترده‌تر باشد.
وی افزود: طرح‌های اساسی برای توسعه آبیاری نوین در باغات و نخلستان‌های استان بوشهر، به‌ویژه در مناطق آبپخش و سردباد، در دست اجرا است و تلاش می‌کنیم این طرح‌ها با جدیت دنبال شده و به نتیجه برسد.
استاندار بوشهر ادامه داد: در منطقه شبانکاره نیز طرح آبیاری تحت فشار برای مزارع در دست اقدام است که اجرای آن می‌تواند در مدیریت مصرف آب و افزایش بهره‌وری منابع موجود نقش مؤثری داشته باشد.
زارع با اشاره به اهمیت حمایت از کشاورزان برای تغییر شیوه‌های آبیاری گفت: توسعه آبیاری نوین نیازمند همکاری دستگاه‌های مختلف، تأمین اعتبارات و همراهی بهره‌برداران است و تلاش خواهیم کرد حمایت‌های لازم برای توسعه این طرح‌ها در استان انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: هدف اصلی از توسعه آبیاری نوین، استفاده بهتر از منابع آب، کاهش هدررفت و افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی است و در شرایط کنونی باید این موضوع با جدیت بیشتری دنبال شود.
از تأمین آب تا اصلاح الگوی مصرف
کشاورزی دشتستان برای ادامه مسیر خود نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات به‌هم‌پیوسته است. از یک سو، اجرای طرح‌های بزرگ تأمین آب و تکمیل زیرساخت‌هایی مانند سد دالکی می‌تواند بخشی از نیازهای آینده بخش کشاورزی را پاسخ دهد و از سوی دیگر، اصلاح شیوه مصرف آب و توسعه سیستم‌های نوین آبیاری می‌تواند موجب شود منابع موجود با بهره‌وری بیشتری مورد استفاده قرار گیرند.
در واقع، حتی افزایش منابع آبی بدون اصلاح شیوه مصرف، نمی‌تواند به تنهایی مشکل کشاورزی را حل کند. استمرار روش‌های سنتی آبیاری در شرایط کاهش منابع آب، موجب هدررفت بخشی از آب و کاهش بهره‌وری تولید می‌شود؛ بنابراین حرکت به سمت آبیاری تحت فشار و روش‌های نوین، یک ضرورت برای آینده کشاورزی دشتستان محسوب می‌شود.
این موضوع در نخلستان‌ها اهمیت بیشتری دارد؛ چرا که بخش قابل توجهی از اقتصاد کشاورزی دشتستان به تولید خرما وابسته است و هرگونه اختلال در تأمین یا مدیریت آب می‌تواند آثار مستقیم و غیرمستقیمی بر درآمد کشاورزان و اقتصاد منطقه داشته باشد.
اجرای طرح‌های پایلوت آبیاری نوین، تجربه مناسبی برای شناسایی موانع، بررسی میزان اثربخشی و فراهم کردن زمینه توسعه این روش‌ها ایجاد کرده است. اکنون مرحله مهم‌تر، تبدیل این تجربه‌های محدود به طرح‌های گسترده و هدفمند در مناطق مختلف شهرستان است.
دشتستان برای حفظ جایگاه خود به عنوان قطب کشاورزی استان بوشهر، بیش از هر چیز به یک برنامه جامع آب نیاز دارد؛ برنامه‌ای که در آن تأمین منابع جدید، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام، توسعه شبکه‌های آبیاری، حمایت مالی از کشاورزان و آموزش بهره‌برداران در کنار یکدیگر دیده شود.
تأمین آب پایدار، تکمیل سد دالکی، استفاده از ظرفیت سد رئیسعلی دلواری و توسعه آبیاری نوین، مجموعه‌ای از اقداماتی است که در صورت اجرای هماهنگ می‌تواند آینده کشاورزی دشتستان را تا حد زیادی تحت تأثیر قرار دهد.
در نهایت، مسئله آب در دشتستان تنها مسئله تأمین یک منبع برای ادامه فعالیت کشاورزی نیست، بلکه موضوعی مرتبط با حفظ تولید، اشتغال، درآمد کشاورزان و پایداری اقتصادی شهرستان است. از این رو، توسعه آبیاری نوین باید از یک طرح محدود و مقطعی به یک سیاست مستمر و فراگیر تبدیل شود تا هر قطره آب موجود، بیشترین بازدهی ممکن را در تولید کشاورزی داشته باشد.
