برای دریافت روزانه اخبار هشت صبح در خبرنامه سایت عضو شوید      
کد خبر: ۹۳۸۳۷
تاریخ انتشار: ۱۳ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۶:۱۵
آیا تصویری که رسانه‌ها از زنان ارائه می‌دهند، تصویری واقعی یا نزدیک به واقعیت است یا اینکه در جریان این بازنمایی تصویری، برخی حقایق دچار دگرگونی می‌شوند و از آنچه در پیرامون خود می‌بینیم یا تجربه می‌کنیم، فاصله می‌گیرند.

قانون: رسانه‌ها قرار است شرایط اجتماعی و زندگی مردمان را انعکاس دهند، بااین‌حال در جریان این بازنمایی، رسانه‌ها این امکان را دارند که تصويرهايي واقعی را منعکس كنند یا اساسا تصويرهايي کاذب یا مخدوش را بنا به اهدافی خاص بازتاب دهند.


سؤال این است: آیا تصویری که رسانه‌ها از زنان ارائه می‌دهند، تصویری واقعی یا نزدیک به واقعیت است یا اینکه در جریان این بازنمایی تصویری، برخی حقایق دچار دگرگونی می‌شوند و از آنچه در پیرامون خود می‌بینیم یا تجربه می‌کنیم، فاصله می‌گیرند.


کسانی که با نگاه نقادانه به تصویرپردازی از زنان در رسانه‌ها توجه كرده‌اند، مدام از این سخن می‌گویند که رسانه‌ها به‌ویژه درباره زنان و در مقایسه با مردان، تصويرهايي کلیشه‌ای از زنان را منتشر مي‌كنند که با واقعیت عینی منطبق نیست. آگهی‌های تبلیغاتی که از زنان و بدن ایشان به‌عنوان ابزار جذب مخاطب بهره‌گیری می‌کنند، معمولا زنانی را به نمایش می‌گذارند که بیش از معمول بی‌نقص و در شرایطی ایده‌آل هستند، درحالی‌که زنانی که در کوچه و بازار می‌بینیم معمولا یا چاق هستند، یا زیادی لاغر هستند، یا بینی‌های بزرگ دارند، یا پوست‌شان لک دارد و دارای صورت‌هایی با زیبایی متوسط یا «معمولی» هستند. هنگامی که اين نوع تصاویر غیرواقعی در رسانه‌ها منتشر می‌شود، زنان معمولی جامعه ناخودآگاه خود را در معرض مقایسه قرار می‌دهند و از وضعیت ظاهری‌شان احساس نارضایتی می‌کنند؛ بدیهی است نتیجه این رخداد تحت‌الشعاع قرارگرفتن عزت نفس زنان است.


در چنین شرایطی زندگی واقعی افراد ممکن است در نتیجه نارضایتی از خود و خود-انگاره خود دچار مشکل شود. از جمله بیماری‌های روان‌شناختی که در نتیجه مخدوش‌شدن خود-انگاره و عزت نفس پایین بر سلامت دختران و زنان جوان تأثیرگذار بوده، بیماری آنورکسیا است. از سوی دیگر، رسانه‌ها در تصویر‌پردازی از وضعیت زنان، ایشان را معمولا در مقایسه با مردان ناتوان‌تر، وابسته‌تر، ضعیف‌تر و شکننده‌تر معرفی می‌کنند. در مقایسه، مردان در تصاویر رسانه‌ای معمولا قوی‌تر، مستقل‌تر، مجرب‌تر و صاحب اقتدار معرفی می‌شوند؛ این را با عنوان کلیشه‌سازی و کلیشه‌پردازی می‌شناسیم. کلیشه‌ها در فرهنگ مردم ساخته و پرداخته می‌شوند و رسانه‌ها می‌توانند آنها را تقویت یا تضعیف كنند.


رسانه‌های تصویری می‌توانند منعکس‌کننده شرایط دگرگون‌شونده روابط زوجین در خانواده دنیای امروز باشند که براي مثال، زنان ممکن است همانند مردان در عرصه کار و فعالیت شغلی حضور يابند، تحصیلات عالیه داشته باشند و نقش تعیین‌کننده‌ای در اداره خانه و خانواده ايفا كنند؛ اما تصویر‌پردازی کلیشه‌ای رسانه‌های تصویری معمولا زنان را در نقش سرویس‌دهنده و منفعل و عمدتا در نقش‌های سنتی ایشان معرفی می‌کنند و از واقعیت‌های امروزین زندگی خانوادگی و اجتماعی دور می‌مانند که در آن زنان ممکن است مهندس، پزشک یا استاد دانشگاه باشند.

در رسانه‌ها معمولا غفلت می‌شود از اینکه مردان نیز ممکن است در منزل در انجام وظایف خانه و خانه‌داری با همسران‌شان مشارکت داشته باشند یا با همان دلسوزی و دقت و توجه مادران، به نگاهداری از فرزندان بپردازند. برخی از رسانه‌ها به‌دلیل برد بیشتر پیام‌رسانی و کاربرد شیوه‌های مدرن می‌توانند در دستیابی به اهداف‌شان موفق‌تر عمل کنند.


در زمينه تصویرپردازی از زنان، می‌توان به این واقعیت نیز اشاره كرد که معمولا طراحان و برنامه‌ریزان و مجریان برنامه‌های رسانه‌های تصویری را مردان تشکیل می‌دهند، بنابراین تداوم نگاه جنسیتی و کلیشه‌پردازی‌های جنسیتی را شاهد هستیم. زنان درگیر در عرصه رسانه و تولید محصولات رسانه‌ای معمولا در اقلیت قرار دارند و البته صاحبان دستگاه‌های تبلیغاتی رسانه‌ای نیز هدف‌شان جذب مخاطب به هر طریقی است و تمایلی به زدودن کلیشه‌های جنسیتی ندارند. در جریان این افزایش نسبت مخاطبان، معمولا از زنان به‌عنوان ابژه‌های منفعل با جذابیت‌های جنسی نیز سوءاستفاده‌هایی مي‌شود.

در جوامع غربی به‌ویژه از زنان برای تبلیغ در رسانه‌های جمعی استفاده مي‌كنند و در بسیاری موارد، از جذابیت‌های جنسی زنان به‌عنوان ابزاری برای جلب مخاطب در رسانه‌هایی مانند سینما، تلویزیون و نشریات سوءاستفاده ‌مي‌شود. رسانه‌هایی که به تقویت کلیشه‌های جنسی می‌پردازند، با تأکید بر نمایش نابرابری‌های جنسیتی به تداوم شرایط نابرابری فرصت‌ها میان زنان و مردان دامن می‌زنند، درحالی‌که واقعیت جامعه حکایت از تغییر شرایط به نفع زنان دارد، به‌نحوی که امروزه زنان حضور فزاینده و فعال‌تری در نقش‌های اجتماعی و اقتصادی ایفا می‌کنند و بسیاری از زنان ابا دارند از اینکه از سوي رسانه‌ها مبدل به ابژه جنسی و به نوعی تحقیر شوند. امروزه ظهور و ورود رسانه‌های جدید و کاربرد رسانه‌های جمعی نوین تا حدی به کلیشه‌زدایی در رسانه‌ها کمک رسانده است به‌دلیل اینکه زنان نقش فعال‌تری در عرصه تولید محتوای رسانه‌ای ایفا می‌کنند و این امکان را یافته‌اند که «صدا»یشان شنیده شود.


روی خط سایتها
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: