برای دریافت روزانه اخبار هشت صبح در خبرنامه سایت عضو شوید      
کد خبر: ۹۳۲۴۷
تاریخ انتشار: ۱۶ فروردين ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۳
عراقچي : طرف مقابل تعهد نداد براي ما مشتري نفت پيدا كند صالحی: مسوولیت فنی برجام را می‌پذیرم

به گزارش هشت صبح، «٧٦ روز از روز اجراي برجام گذشته است.» اين جمله‌اي است كه مجري برنامه گفت‌وگوي وي‍‍ژه خبري شامگاه شنبه براي آغاز سخن در برنامه‌اي كه سيدعباس عراقچي؛ معاون حقوقي و امور بين‌الملل وزارت امور خارجه ميزبان آن بود، انتخاب كرد. شمارش روزها و پيگيري حوادث جاري در پرونده هسته‌اي در سه سال گذشته به سنتي جديد بدل شده است. برنامه‌هاي متنوع صدا و سيما براي پوشش خبري مذاكرات هسته‌اي و برگزاري جلسات نقد و بررسي گام‌هاي متفاوت مذاكراتي كه از نيمه دوم سال ٩٢ تا پايان سال ٩٤ برداشته شد، به قول مجري برنامه شامگاه يكشنبه تلاشي است براي اقناع افكار عمومي در خصوص توافقي كه ميان ايران و ١+٥ به دست آمد. در سه سال گذشته صدا و سيما به كرات از اعضاي متفاوت تيم مذاكره‌كننده هسته‌اي در خصوص ريز و درشت‌هاي توافق سوال كرده است. سوال‌هايي كه در بسياري از موارد مطرح‌كننده آن در برنامه زنده از توانايي مكفي براي طرح صحيح آن برخوردار نبوده است و همين مساله گوياي جديد‌التاسيس بودن اين برنامه‌ها براي پوشش اخبار پرونده‌اي است كه ١٣ سال از عمر آن مي‌گذرد. پرونده هسته‌اي ايران در دولت‌هاي نهم و دهم به خفا برده شد و كمتر كسي در خصوص آن سوال كرد. شش قطعنامه عليه اين پرونده صادر شد اما مردم از دليل صدور اين قطعنامه‌ها و تبعات حقوقي و سياسي آن مطلع نشدند. تحريم‌هاي نفتي، بانكي، مالي و بيمه‌اي براي بدنه اقتصاد ايران تحمل شد اما صدا و سيما در آن سال‌ها مصلحت را در سكوت ديد و از ابعاد پيدا و پنهان آنچه در مذاكرات هسته‌اي پيش از دولت يازدهم مي‌گذشت، سخني به ميان نياورد.

 

   در همان روز ٢٧ دي ماه تمام پول‌هاي مسدود شده ما آزاد شد
    در دوره تحريم‌ها، ما  مشتري‌هاي نفتي خود را از دست داديم
   به آقاي سيف پيشنهاد كردم كه تعدادي از مسوولان رسانه‌ها را به اتاق سوييفت دعوت كنند
   تحريم‌هاي غيرهسته‌اي سرجاي خود باقي خواهد ماند
   سياست ايران در قبال امريكا  تغيير ماهيت نداده است
   در ١٠ سال گذشته صدا و سيما به اين اندازه جدي به قطعنامه‌ها و بحث‌هاي تحريمي نمي‌پرداخت
   خلاف نظر  رهبري خلاف همه چيز است
   اجازه نداديم كه موضوع موشكي وارد مذاكرات هسته‌اي شود

 

  سارا معصومي/ «٧٦ روز از روز اجراي برجام گذشته است.» اين جمله‌اي است كه مجري برنامه گفت‌وگوي وي‍‍ژه خبري شامگاه شنبه براي آغاز سخن در برنامه‌اي كه سيدعباس عراقچي؛ معاون حقوقي و امور بين‌الملل وزارت امور خارجه ميزبان آن بود، انتخاب كرد. شمارش روزها و پيگيري حوادث جاري در پرونده هسته‌اي در سه سال گذشته به سنتي جديد بدل شده است. برنامه‌هاي متنوع صدا و سيما براي پوشش خبري مذاكرات هسته‌اي و برگزاري جلسات نقد و بررسي گام‌هاي متفاوت مذاكراتي كه از نيمه دوم سال ٩٢ تا پايان سال ٩٤ برداشته شد، به قول مجري برنامه شامگاه يكشنبه تلاشي است براي اقناع افكار عمومي در خصوص توافقي كه ميان ايران و ١+٥ به دست آمد. در سه سال گذشته صدا و سيما به كرات از اعضاي متفاوت تيم مذاكره‌كننده هسته‌اي در خصوص ريز و درشت‌هاي توافق سوال كرده است. سوال‌هايي كه در بسياري از موارد مطرح‌كننده آن در برنامه زنده از توانايي مكفي براي طرح صحيح آن برخوردار نبوده است و همين مساله گوياي جديد‌التاسيس بودن اين برنامه‌ها براي پوشش اخبار پرونده‌اي است كه ١٣ سال از عمر آن مي‌گذرد. پرونده هسته‌اي ايران در دولت‌هاي نهم و دهم به خفا برده شد و كمتر كسي در خصوص آن سوال كرد. شش قطعنامه عليه اين پرونده صادر شد اما مردم از دليل صدور اين قطعنامه‌ها و تبعات حقوقي و سياسي آن مطلع نشدند. تحريم‌هاي نفتي، بانكي، مالي و بيمه‌اي بر بدنه اقتصاد ايران تحمل شد اما صدا و سيما در آن سال‌ها مصلحت را در سكوت ديد و از ابعاد پيدا و پنهان آنچه در مذاكرات هسته‌اي پيش از دولت يازدهم مي‌گذشت، سخني به ميان نياورد. بسياري از مردم كه اين روزها اعضاي تيم مذاكره‌كننده را هم به سيما و هم به صوت مي‌شناسند در دولت‌هاي نهم و دهم آشنايي با سابقه مذاكره‌كنندگان و سمت و سوي نگاه سياسي آنها هم نداشتند. مذاكره‌كنندگان به هيچ برنامه تلويزيوني دعوت نمي‌شدند و مناظره‌اي ميان موافقان و مخالفان رويه مذاكراتي كه در جريان بود هم برگزار نمي‌شد. تمام آن سياست‌هاي نامحرم پنداري مردم با آغاز به كار دولت يازدهم جاي خود را به روي گشاده صدا و سيما براي بررسي و تحمل بالاي دولت براي نقد عملكرد خود در رسانه ملي داد. مذاكرات هسته‌اي ايران و ١+٥ در عالي‌ترين سطح آن و با بالاترين ضريب امنيتي برگزار مي‌شد و جريان‌هاي مخالف هرگونه توافق هسته‌اي با ايران مترصد فرصتي بودند تا با به دست آوردن اندك اطلاعاتي از توافق در جريان بتوانند بر اهرم‌هاي فشار خود در همان زمينه بيفزايند. پرونده هسته‌اي ايران با آن لايه‌هاي فني، حقوقي و سياسي ماجرايي نبود كه بتوان به راحتي در خصوص آن به زباني عامه فهم سخن گفت اما تيم مذاكره‌كننده اعم از محمد جواد ظريف در جامه وزير امور خارجه تا مجيد تخت روانچي و سيدعباس عراقچي به عنوان مذاكره‌كنندگان ارشد و ديگر كارشناسان و حاضران در اين ماراتن هربار دعوتي از سوي صدا و سيما انجام گرفت لبيك گفتند و آنچه را كه در حال انجام شدن بود به قضاوت مردم گذاشتند. از جزئي‌ترين مسائل فني در خصوص پروسه‌هاي غني‌سازي تا بحث‌هاي پيچيده اقتصادي در خصوص رفع تحريم‌ها از تريبون صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران به اطلاع عموم رسيد. وزير امور خارجه ايران و تيم مذاكره‌كننده در دو سال گذشته برخلاف رويه مذاكره‌كنندگان پيشين مردم را محرم پروسه‌اي دانسته‌اند كه طي شد و تازه‌ترين نمونه آن هم اظهارات شامگاه شنبه سيدعباس عراقچي در يك ساعت و ربع پرسش و پاسخ در برنامه گفت‌وگوي وي‍ژه خبري بود. مذاكره‌كننده ارشد ايران در نخستين حضور در اين برنامه در سال جديد به صراحت از نقض وعده‌هاي امريكايي‌ها و عدم همكاري آنها سخن گفت و البته بر اتحادي تاكيد كرد كه بايد در ارگان‌ها و نهادهاي متفاوت داخلي شكل بگيرد تا هرچه سريع‌تر فضاي ايران هراسي را كه در چند سال گذشته شكل گرفته بود از ميان ببرد. عراقچي از هزينه‌سازي برخي نهادها از جمله صدا و سيما انتقاد كرد و تاكيد داشت كه نبايد همصدا با جريان‌هاي ايران ستيز در منطقه و برخي رژيم‌هاي معلوم الحال به شركت‌ها و كمپاني‌هاي خصوصي خارجي ناامن بودن سرمايه‌گذاري در ايران را القا كرد.

لغو تحريم‌ها روي كاغذ بي‌اهميت نيست

نخستين سوال از عراقچي اين بود كه ايران بر تمام تعهدات خود بر اساس برجام عمل كرده است و آيا طرف مقابل هم به تعهدات خود جامه عمل پوشانده است؟ بايد از دو زاويه مختلف به اجراي تعهدات طرف مقابل نگاه كرد. آنها به تعهداتي كه طبق برجام بايد در خصوص لغو قوانين تحريمي، مصوبه‌ها و قطعنامه‌ها انجام مي‌دادند، عمل كردند. اين اقدام روي كاغذ انجام گرفته است اما در عمل داستان ديگري است كه بايد به هر دوي اين مسائل پرداخته شود. اينكه بگوييم تحريم‌ها تنها روي كاغذ لغو شده نبايد باعث شود كه ارزش اين كار كم شود. در حال حاضر زيرساخت تحريم‌هاي مرتبط با هسته‌اي به شكل كامل برچيده شده است. زيرساخت به معناي تمامي قوانين، دستورالعمل‌ها، مصوبه‌ها و قطعنامه‌ها است. اين تحريم‌ها هم از كانال شوراي امنيت، هم اتحاديه اروپا، هم امريكا و هم شوراي حكام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي برداشته شده است. مصوبه تحريم‌هاي يك جانبه هسته‌اي امريكا و اروپا لغو شده و اجراي تحريم‌هاي هسته‌اي يك جانبه كنگره امريكا هم با دستور رييس جمهور امريكا به حالت تعليق درآمده است. دستورات اجرايي رييس‌جمهور امريكا در اين خصوص هم لغو شده است. تحريم‌هاي هسته‌اي ايران مشروعيت بين‌المللي خود را از قطعنامه‌هاي شوراي امنيت مي‌گرفت و شش قطعنامه فصل هفتي شوراي امنيت لغو شده است. عراقچي در پاسخ به اين سوال با اشاره به پروسه‌اي كه براي بسته شدن پرونده ايران در شوراي حكام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و به تبع آن شوراي امنيت طي شد، گفت: برداشته شدن اين تحريم‌ها روي كاغذ بي‌اهميت نيست. تمام تحريم‌هايي كه بايد لغو مي‌شد، لغو شده است و تحريم‌هايي كه بايد متوقف مي‌شد، متوقف شده و ما الان با شرايطي جديد مواجه هستيم.

ايران مشتري‌هاي نفتي خود را از دست داده است

عراقچي در پاسخ به اين سوال مجري برنامه كه آيا اين پروسه براي لغو تحريم‌ها در برجام پيش‌بيني شده بود، گفت: بله، دقيقا پيش‌بيني كرده بوديم. اين سوال كه تحريم‌ها در صحنه عمل چگونه خود را نشان مي‌دهد، مساله ديگري است كه بايد در خصوص آن توضيحاتي داده شود و داستان متفاوتي دارد. ما در اينجا با دو دسته مشكل جديد مواجه هستيم كه يكي از آنها بازگشت به شرايط اقتصادي پيش از تحريم است كه خود به خود زمان‌بر است و مساله دوم هم كارشكني‌ها و بدعهدي‌هايي است كه طرف مقابل انجام داده كه در عمل كار را براي ايران سخت كرده است.  مشخص شدن آثار لغو برخي تحريم‌ها زمان بر است و اين مساله هم مشخص است. يكي از اين مسائل فروش نفت ايران است. فروش نفت ايران قبل از تحريم‌ها ٥/٢ ميليون بشكه بود كه بر اساس تحريم‌هاي اعمال شده اين فروش با كاهش ٢٠ درصدي در هر شش ماه روبه رو بود. در مقطعي كه ما توافق موقت ژنو را انجام داديم اين فروش به يك ميليون بشكه رسيده بود. اگر توافق موقت ژنو صورت نگرفته بود به تدريج فروش نفت ما به صفر مي‌رسيد. ٢٧ دي ٩٤، تحريم‌هاي نفتي ايران برداشته شد. آيا اين بدان معنا است كه ٢٨ دي ماه فروش نفت ما بايد به دو ميليون بشكه پيش از زمان آغاز تحريم‌ها برسد؟ قطعا اين‌طور نيست. چرا؟ به اين دليل كه در آن بازه زماني تحريم ما مشتري‌هاي خود را از دست داده‌ايم. خريداران نفت ما در اين مدت بي‌نفت نمانده‌اند و با ديگران قراردادهاي نفتي خود را منعقد و اجرا كرده‌اند. قراردادهاي نفتي هم به دليل برخورداري از تخفيف‌ها مدت‌دار است و معمولا شش ماهه يا يك ساله قرارداد بسته مي‌شود. ايران در اين سال‌ها مشتري‌هاي نفت خود را از دست داده است و براي بازگرداندن آنها به زمان نياز دارد.

طرف مقابل تعهد نداد براي ما مشتري نفتي پيدا كند

در ادامه اين برنامه مجري از عراقچي سوال كرد كه تعهدات ايران همزمان بر بوده است و ما هم براي برداشته شدن اين فشار اقتصادي دستاوردهايي را كه سال‌ها براي آن زحمت كشيده بوديم جمع‌آوري كرديم، چرا اقدام‌هاي فني خود را با اين اقدام‌هاي زمان بر طرف مقابل همگام نكرديم؟ عراقچي با بيان اينكه اين سوال شما ذاتا مشكل دارد، گفت: طرف مقابل بايد برداشتن تحريم‌هاي نفتي را تعهد مي‌كرد اما نمي‌تواند تعهد بدهد كه براي ايران خريدار نفتي هم پيدا كند. طرف مقابل قانوني را وضع كرده بود و بر اساس آن كسي حق خريد نفت ما را نداشت و آن قانون برداشته شد. اينكه چقدر زمان ببرد تا ايران در فروش نفت به شرايط پيش از تحريم بازگردد مساله‌اي ميان ما و مشتري‌هاي ما است. خريداران نفت ما در اين مدت رفته‌اند و با كشورهاي ديگر قرارداد بسته‌اند و ما بايد دوباره مشتري‌هاي خود را پيدا كنيم و كسي نمي‌تواند انتظار داشته باشد كه از فرداي توافق ما به همان ميزان صادرات نفت كه در گذشته داشتيم بازگرديم. وي با بيان اينكه وزارت نفت ٧٠٠ تا ٨٠٠ هزار بشكه به فروش نفت ما اضافه كرده است، گفت: ما در حال حاضر يك ميليون و ٧٠٠ هزار بشكه نفت مي‌فروشيم. برآورد اوليه اين است كه در يك بازه زماني شش تا ١٢ ماهه مي‌توانيم به فروش دو و نيم ميليون بشكه نفت برگرديم.

اتصال به سوييفت سه تا شش ماه طول كشيد

وي با اشاره به بحث اتصال بانك‌هاي ايراني به سوييفت گفت: زماني كه تحريم سوييفت كه شركتي خصوصي است برداشته شد و اين شركت مجاز به كار با ايران شد، بانك‌هاي ايراني بايد درخواست اتصال خود را ارايه كرده و پروسه بررسي درخواست آنها آغاز مي‌شد. در مرحله بعد نرم افزارهاي اين پيام رساني مالي بايد بر روي دستگاه‌هاي دو طرف وصل و كدها برقرار مي‌شود. به شكل طبيعي براي طي اين مراحل سه تا چهار هفته زمان نياز بود و همين ميزان زمان طول كشيد تا بانك‌هاي ما به سوييفت متصل شوند. طي اين بازه زماني هم اجتناب ناپذير بود و بايد اين زمان مي‌گذشت.

پول‌هاي ايران در خارج از كشور ٢٧ دي ماه آزاد شد

رييس ستاد پيگيري برجام در ادامه در پاسخ به اين سوال كه رقم واقعي دارايي‌هاي ايران در خارج از كشور چقدر است و چرا ارقام متفاوتي اعلام مي‌شود، گفت: مبالغي كه ما در خارج از كشور داريم از جنس‌هاي مختلف است و صاحبان مختلفي هم دارد. برخي از اين ارقام متعلق به بانك مركزي است و برخي از آنها متعلق به دولت است و دولت مي‌تواند آنها را به اختيار و صلاحديد خود خرج كند. برخي از اين ارقام به خزانه كشور واريز شده و متعلق به بانك مركزي است و دولت نمي‌تواند اين ارقام را خرج كند. برخي از اين پول‌ها متعلق به وزارت نفت است كه ناشي از فروش نفت است و مقداري از آن متعلق به وزارت نفت است. برخي از ارقام ما سپرده در خارج از كشور است كه عمده اين سپرده‌ها در چين است كه قريب به ٣٠ ميليون دلار است. جمع اين ارقام بالاي ١٠٠ ميليارد دلار است. وي در پاسخ به اين سوال كه اين رقم هم در مذاكرات آمده بود؟ گفت: بيان اين ارقام ربطي به مذاكرات نداشت‌! آنچه در مذاكرات صورت مي‌گرفت اين بود كه طرف مقابل رفع بلوكه از اموال ايران را ممكن سازد و اموال و سپرده‌هاي ايران در خارج از كشور آزاد شود كه اين مساله اتفاق افتاده است. در همان روز ٢٧ دي ماه تمام پول‌هاي مسدود شده ما آزاد شد.

ايجاد ٣٠٠ كارگزاري بانك‌هاي ايرانيبا بانك‌هاي خارجي

معاون امور حقوقي و بين‌الملل وزارت امور خارجه با اشاره به اينكه برقراري مجدد شبكه بانكي امر بسيار زمان‌بر و سختي است، گفت: در چند سال اخير ارتباط بانك‌هاي ما با بانك‌هاي مقابل كاملا قطع شده بود. اتصال دوباره اين بانك‌ها به هم بسيار زمان بر است و بانك‌ها بايد روابط كارگزاري ايجاد كنند. برقراري رابطه كارگزاري با بانك‌هاي خارجي منوط به تحقق برخي شرط‌ها است و بايد مذاكراتي در اين خصوص صورت بگيرد. سرعت اين روند به بانك‌هاي ما بستگي دارد كه در مناسبات كارگزاري تا چه اندازه بتوانند موفق عمل كنند. بر اساس آماري كه از آقاي سيف گرفته‌ام تا به الان بانك‌هاي ما حدود ٣٠٠ كارگزاري با بانك‌هاي خارجي ايجاد كرده‌اند. اين رقم كارگزاري براي بانك ملي ٢٠ مورد، براي بانك ملت ٤٣ و بانك تجارت ١٤ مورد است. قريب به ٢٠٠٠ الي‌سي هم‌تاكنون باز شده است. اين روابط كارگزاري اندك‌اندك در حال قرار گرفتن روي غلطك است. بانك‌هاي مقابل ايران همگي خصوصي هستند و بايد براي آغاز رابطه با ايران شخصا تصميم‌گيري كنند و اين‌گونه نيست كه بتوان اين رابطه‌گيري را به آنها امر كرد.

صدا و سيما از رييس‌جمهور اتريش سوال مي‌كند كه چرا تحريم سوييفت هنوز برداشته نشده است؟

در ادامه اين برنامه، بخش‌هايي از سخنان صدا و سيما با علي اكبر صالحي، رييس سازمان انرژي اتمي را كه وي در آن از برقرار بودن برخي تحريم‌ها سخن گفته بود و مصاحبه صدا و سيما با رييس‌جمهور اتريش را كه در آن وي ادعاهايي در خصوص سوييفت مطرح كرده بود، پخش شد و از عباس عراقچي خواسته شد كه به اين ابهام‌هاي مطرح شده پاسخ بدهد. وي در پاسخ گفت: نگراني‌هايي كه آقاي صالحي ابراز كردند همان نگراني‌هايي است كه من هم گفتم و آن هم عدم همراهي طرف امريكايي است. اما در خصوص مصاحبه رييس‌جمهور اتريش به اين دليل كه به بحث سوييفت اشاره شده است بايد توضيحاتي بدهم. در اين فاصله مجري برنامه در ميان سخنان عراقچي گفت: نكته‌اي كه هم آقاي صالحي و هم رييس‌جمهور اتريش گفتند اين است كه تحريم‌ها همچنان پابرجا است. عراقچي در پاسخ گفت: ابتدا به ادعاي رييس‌جمهور اتريش پاسخ مي‌دهم. خودم را جاي رييس‌جمهور اتريش مي‌گذارم. خبرنگار ايراني كه همكار شما هم بودند و در جريان مذاكرات هم فعال بودند سوال‌هايي را كه از مركز در اختيار ايشان گذاشته شده است، از رييس‌جمهور مي‌پرسند. صدا و سيما از رييس‌جمهور اتريش سوال مي‌كند كه چرا تحريم سوييفت هنوز برداشته نشده است؟ مجري برنامه با خنده گفت: مركز چيست آقاي عراقچي؟ كه پاسخ شنيد: من سوال كردم و مي‌دانم كه سوالات اين مصاحبه را از مركز به خبرنگار صدا و سيما داده بودند. شما خودتان را جاي رييس‌جمهور اتريش بگذاريد كه خبرنگار ايراني از وي سوال مي‌كند چرا تحريم سوييفت هنوز برداشته نشده است؟ برآورد رييس‌جمهور اتريش هم اين است كه زماني كه خبرنگار ايراني مي‌گويد سوييفت هنوز متصل نشده حتما اينگونه است! قرار نيست كه رييس‌جمهور اتريش از همه جزييات اجراي برجام و لغو تحريم‌ها با خبر باشد. بنابراين وي در پاسخ دهي به نوعي گرد جواب مي‌دهد و مي‌گويد كه مذاكرات براي برداشتن اين تحريم‌ها ادامه دارد.

هركسي شك دارد از جمله رييس‌جمهور اتريش به اتاق سوييفت برود

عراقچي در پاسخ به سوال مجري كه گفت: سطح رييس‌جمهور اتريش را با اين سخنان پايين نياورديد؟ فكر نمي‌كنم قصه از اين قرار بوده است، گفت: دقيقا همين شكل است. من امروز (يكشنبه) به آقاي سيف، رييس كل بانك مركزي گفتم كه هركسي كه به اتصال سوييفت شك دارد از جمله رييس‌جمهور اتريش مي‌تواند به اتاق سوييفت در بانك مركزي برود. من به آقاي سيف هم پيشنهاد كردم كه تعدادي از مسوولان رسانه‌ها را كه شك دارند به اتاق سوييفت دعوت كنند و مقابل آنها پيام بانكي داده و پيام دريافت كنند تا ابهام‌ها رفع شود.

پنهان نكرديم كه تحريم‌هاي غيرهسته‌اي مي‌ماند

عراقچي در پاسخ به اظهارات مطرح شده توسط صالحي در گفت‌وگو با صدا و سيما هم گفت: اين اظهارات همان سخناني است كه من هم از ابتدا به آن اشاره كرده‌ام. برخي از تحريم‌ها عليه ايران هنوز باقي مانده كه اين تحريم‌ها ربطي به برجام و موضوع هسته‌اي ندارد. ما از همان روز اول گفتيم كه تحريم‌هاي اوليه امريكا و غير مرتبط با هسته‌اي سر جاي خود مي‌ماند. تحريم‌هاي مرتبط با ادعاي طرف مقابل در خصوص تروريسم، حقوق بشر و تحريم‌هاي اوليه امريكا كه همان اوايل انقلاب اسلامي پس از ماجراي گروگان‌گيري اعمال شده بود همچنان باقي مي‌مانند. اين نكته را از روز اول گفته‌ايم، هنوز هم مي‌گوييم و هيچگاه هم پنهان نكرده‌ايم كه تحريم‌هاي غيرهسته‌اي سرجاي خود باقي خواهد ماند.

رفع تحريم دلار نيازمند مذاكره دوجانبه با امريكا است

عراقچي با اشاره به اينكه براي من جالب است كه چرا دوستان به يك‌باره به دلار علاقه‌مند شده‌اند، گفت: دوستاني كه مي‌گويند چرا تحريم‌هاي دلار برداشته نشده است توجه به اين نكته ندارند كه ما در طول سال‌ها تلاش كرده بوديم دلار را از معادله‌هاي ارزي خود حذف كنيم و فروش نفت ما هم به يورو است. دلار جزو تحريم‌هاي اوليه امريكا عليه ايران است و ربطي به مذاكرات و پرونده هسته‌اي ندارد. اگر كسي علاقه‌مند به اتصال ارتباط‌هاي دلاري ايران با ديگران است بايد بداند كه لازمه آن مذاكره ايران و امريكا در خصوص مسائل دوجانبه است. اين مذاكرات نه خواست ايران است و نه كسي به ما اجازه اين كار را داده و نه صلاح است.

اعمال فشار بر امريكا همچنان ادامه دارد

در ادامه اين برنامه مجري با اشاره به اينكه بيني و بين‌الله هدف صدا و سيما مشخص شدن برخي ابهام‌ها است، گفت: ما به هيچ عنوان نافي زحمات شما و ساير اعضاي تيم مذاكره‌كننده نيستيم و اگر خبرنگارصدا و سيما اين سوال را از رييس‌جمهور اتريش مي‌پرسد براي تامين منافع ملي كشور است و ما هم دغدغه‌اي جز اين نداريم. عراقچي در ادامه گفت: يكي از مشكلات اساسي ما تحريم‌هاي اوليه است كه شامل تبادل‌هاي دلاري هم مي‌شود. بر اين اساس بسياري از نقل و انتقال‌هاي مالي كه با دلار انجام مي‌گيرد به مشكل مي‌خورد. مبادلات يورويي مشكلي ندارد و در حال انجام است. بانك‌هاي ما مراوده‌هاي خود را آغاز كرده‌اند. بانك تجارت در ماه اسفند ١٧٤ ال سي (اعتبار اسنادي) و در همان ماه ٣٤٣ حواله ارزي حواله كرده است. ارتباطات ارزي ما تعطيل نشده و تا جايي كه به دلار برخورد نكند، مشكلي وجود ندارد. اصل تحريم دلار در سايه تحريم‌هاي اوليه بوده و در يك مقطع تحت فشار اروپايي‌ها، رييس‌جمهور امريكا اين تحريم را متوقف مي‌كند. در سال ٢٠٠٩ اين تحريم دلار دوباره برقرار مي‌شود. امريكايي‌ها مي‌گويند كه اصل اين قانون به دليل تحريم اوليه است و در مقطعي هم كه اجراي آن متوقف شده بود دوباره برقرار شده است. ما از فشارهاي خود بر امريكا براي معلق كردن و برداشتن دوباره اين تحريم‌ها دست برنداشته‌ايم و به نظر مي‌رسد كه امريكايي‌ها هم قصد دارند گشايش‌هايي در اين خصوص انجام دهند. تداخل تحريم‌هاي اوليه و ثانويه مشكلاتي را به وجود آورده و امريكايي‌ها نيز تا به حال همكاري‌هاي لازم را در اين زمينه نداشته‌اند و ما تا به حال با فشار زياد آنها را وادار كرده‌ايم كه برخي از قوانين خود را اصلاح كنند. البته امريكايي‌ها به هيچ‌وجه به دنبال رفع اين محدوديت‌ها نبودند.

تبادل‌هاي ايميلي ظريف با جان كري ادامه دارد

عراقچي با اشاره به تلاش‌هاي مداوم ايران براي تحت فشار قرار دادن بيشتر امريكا ادامه دارد، گفت: ما به همان اندازه كه تا پيش از برجام و تا پيش از روز اجرايي شدن برجام در حال تلاطم و اعمال فشار بر امريكايي‌ها بوديم، بعد از آن هم اين وضعيت ادامه دارد. يا من يا همكاران در بانك مركزي يا شخص آقاي ظريف در حال تبادل ايميل و مكاتبه با طرف امريكايي براي حل مسائل هستيم. امريكايي‌ها نيز يك به يك در مسير حل كردن مشكلات قرار دارند و به عنوان مثال مشكل بيمه را حل كرده و در حال گام برداشتن در مسير حل مشكل بانكي هستند. اروپايي‌ها نيز براي اعمال سهولت در تبادل‌هاي بانكي با ايران در حال اعمال فشار بر امريكا هستند. با تاييد سخنان صالحي گفت: امريكايي‌ها در جريان تحريم‌ها برخي بانك‌هاي بزرگ را براي مراوده با ايران جريمه كرده‌اند و اين بانك‌ها در آن مقطع توافق‌هايي را با امريكايي‌ها امضا كردند و در آن تعهد دادند كه با امريكايي‌ها كار نكنند. اين تعهدات بانك‌ها هنوز سر جاي خود قرار دارد. كاري كه ما در حال انجام آن هستيم اين است كه امريكايي‌ها بايد اين تعهدات را اصلاح كنند و به بانك‌ها اجازه فعاليت با ايران را بدهند. ما در چالش مدام با امريكايي‌ها و اروپايي‌ها هستيم كه در اجراي رفع تحريم‌ها به شكلي عمل كنند كه اقدام‌هاي آنها موثر باشد.

پيش‌بيني بدقلقي‌ها     را     مي‌كرديم

وي با بيان اينكه ما مي‌دانستيم در صحنه اجراي برجام با بدقلقي‌ها و بدعهدي‌ها مواجه خواهيم شد، گفت: مشكل موجود اين است كه طرف‌هاي اقتصادي ما همگي بخش خصوصي هستند و كسي نمي‌تواند آنها را مجبور به كار با يك كشور يا يك بنگاه اقتصادي بكند. شرايط مطلوب براي اين مشتري‌هاي خصوصي بايد تامين و اين ترديدها بايد رفع شود و اين همان جايي است كه ما با امريكايي‌ها مشكل داريم و اعتقاد داريم كه بايد در مسير تسهيل گام بردارند. متاسفانه امريكايي‌ها در برخي جايگاه‌ها برعكس هم عمل و بر تحريم‌هاي باقي مانده تاكيد مي‌كنند. وي در پاسخ به سوالي در خصوص توضيح بيشتر در مورد بدعهدي امريكايي‌ها گفت: در متن برجام آمده است كه طرف مقابل ايران در اين توافق بايد اجراي موفقيت‌آميز برجام را تضمين كند. برداشته شدن قوانين تحريمي هرچند انجام شده اما منجر به اجراي موفقيت آميز برجام در خيلي از موارد نشده است. طرف مقابل متعهد به انجام اين كار است. اگر اين مشكلات را برندارند ما اين مساله را به بدعهدي آنها تلقي مي‌كنيم.

بايد اعتمادسازي كنيم

مجري برنامه در ادامه سوال كرد: تا كجا در برابر اين بدعهدي‌هاي صبر مي‌كنيد؟ عراقچي در پاسخ گفت: برداشته شدن برخي از تحريم‌ها در ميدان عمل و تاثيرگذاري اين لغو به زماني نياز دارد كه طبيعي است. برخي از اين مشكلات در اجرا هم به دليل تداخل تحريم‌هاي اوليه و ثانويه است و برخي هم ريشه در بدعهدي امريكايي‌ها دارد. فضاي عدم اعتماد هم مشكلاتي را در اجرا براي ما ايجاد كرده است. اين موارد به معناي نقض برجام نيست بلكه چالش‌هايي است كه ما با آن مواجه هستيم و بايد مديريت شود تا فضاي اقتصادي همكاري با ما به شكل پيش از تحريم بازگردد. ما با دولت‌هايي از ١+٥ روبه رو هستيم كه آنها تعهدهاي خود را انجام داده‌اند و از سوي ديگر با بنگاه‌هاي اقتصادي بخش خصوصي روبه رو هستيم كه كسي نمي‌تواند آنها را مجبور به كار با ايران كند. بايد اعتماد لازم را براي آنها جهت سرمايه‌گذاري و حضور در بازار ايران فراهم كنيم و امريكايي‌ها در اين زمينه همكاري لازم را انجام نمي‌دهند.

از شكايت عده‌اي در خصوص ادامه خصومت ميان ايران و امريكا تعجب مي‌كنم

مجري برنامه در ادامه با استناد به سخنان اوباما در خصوص اينكه ايران به روح برجام متعهد نبوده است، گفت: به نظر مي‌رسد كه برجام اجرايي نخواهد شد. رييس ستاد پيگيري برجام در اين خصوص گفت: آقاي اوباما نمي‌تواند از عدم اجرايي شدن برجام سخن بگويد. ايران هم بايد گام‌هايي را براي اعتمادسازي بردارد و با چالش‌هايي هم كه به وجود مي‌آيد مقابله كند تا بتواند روابط را به حالت پيشين برگرداند. ما با امريكايي‌ها و گروه ١+٥ در موضوع هسته‌اي توافق كرديم، ولي اين به اين معنا نيست خصومت‌هايي كه بين ما و آنها وجود داشته، برداشته شده است و اكنون شريك يكديگر شده‌ايم. برخي مي‌گويند چرا خصومت‌هاي امريكا بعد از برجام با ايران افزايش پيدا كرده است؛ اين اظهارات باعث تعجب من است. ما بايد به اين نكته توجه كنيم كه جمهوري اسلامي ايران تغيير ماهيت كه نداده است. سياست ما همان سياست قبلي است و صرفا در موضوع هسته‌اي به اين نتيجه رسيديم كه بايد اين پرونده را مديريت كنيم تا هزينه‌هاي سنگين‌تري را به هر دو طرف تحميل  نكند.

حتي نتوانستند يك بيانيه عليه ايران از شوراي امنيت بگيرند

در ادامه اين جلسه مجري برنامه از عراقچي در خصوص تاييد مشروط برجام از سوي رهبري و اينكه ايشان تحميل هرگونه تحريم جديد عليه ايران را نقض برجام دانسته‌اند، سوال كرد. رييس تيم مذاكره‌كننده ايران در پاسخ گفت: بعد از برجام يكي از نگراني‌هايي كه وجود داشت اين بود كه آيا ارتباطي بين برجام و فعاليت‌هاي موشكي وجود دارد يا نه؟ ما قبل از اجراي برجام تست موشكي عماد را انجام داديم و امريكايي‌ها و اروپايي‌ها به صراحت گفتند كه برجام نقض نشده است. در آن مقطع هنور به زمان اجرايي شدن برجام نرسيده بوديم و قطعنامه ١٩٢٩ هنوز حاكم بود و قطعنامه ٢٢٣١ با آن بخش خاصي كه در مورد موشكي دارد، هنوز اجرايي نشده بود. آنها در همان زمان گفتند كه نقض قطعنامه صورت گرفته است اما نقض برجام نبوده است. در تست‌هاي موشكي اخيري كه انجام شد شرايطي حاكم بود كه قطعنامه ٢٢٣١ حاكم شده بود. ولي ما بايد به اين موضوع توجه كنيم كه اين قطعنامه الزام آور براي ايران نيست و در آن از ادبيات غيرالزام آور استفاده شده است. در اين قطعنامه خواسته شده است كه ايران اقدام به آزمايش و ساخت موشك‌هايي كه براي حمل كلاهك هسته‌اي طراحي شده‌اند، نكند. آنها در اين زمينه در شوراي امنيت دو جلسه‌ برگزار كردند، ولي به نتيجه نرسيدند و نتوانستند در اين مورد عليه ايران حتي بيانيه‌اي بگيرند. در اين قضيه روس‌ها و چيني‌ها نيز اعلام كردند كه در قطعنامه ٢٢٣١ از ايران خواسته شده است كه اين اقدامات را انجام ندهد و الزام حقوقي براي ايران وجود ندارد. از ديگر سو همان‌طور كه اشاره كردم در اين قطعنامه اشاره به موشك‌هايي شده كه براي حمل كلاهك هسته‌اي طراحي شده‌اند، در حالي كه هيچ يك از موشك‌هاي ما براي اين موضوع طراحي نشده‌اند. بنابراين اين تست‌ها خلاف قطعنامه ٢٢٣١ نيست و شوراي امنيت نمي‌تواند در اين مساله ورود پيدا كند. امريكايي‌ها بعد از اينكه نتوانستند در اين زمينه موفقيتي به دست بياورند و از شوراي امنيت نااميد شدند به سراغ اعمال تحريم‌هاي يك جانبه عليه ايران رفتند و در اين راستا ٧-٨ شركت و شخص را كه غالبا خارجي هستند به ليست سياه تحريم‌هاي خود اضافه كردند.

موارد نقض برجام را هيات نظارت بر اجراي برجام تعيين مي‌كند

وي در پاسخ به اين سوال كه اين تحريم‌هاي يك جانبه امريكا، تحريم جديد به حساب نمي‌آيد، گفت: اين مساله هم مي‌تواند تحريم عليه ايران حساب شود و هم مي‌تواند تحريم به حساب نيايد. تشخيص اين موضوع كه آيا اين تحريم‌ها، تحريم‌هاي جديدي عليه ايران است يا خير بر عهده هيات نظارت بر اجراي برجام است. رياست اين هيات را شخص رييس‌جمهور بر عهده دارند و افراد عضو اين هيات به تاييد مقام معظم رهبري رسيده‌اند و مصوبات اين هيات با تاييد ايشان اجرايي مي‌شود. ما در اين زمينه به اين هيات گزارش داده‌ايم و اين هيات بايد در مورد موضوعي كه اشاره كردم تصميم بگيرد.

مساله موشكي در سال ٨٥ به پرونده هسته‌اي گره خورد

عراقچي در ادامه توضيح در خصوص بحث ازمايش‌هاي موشكي ايران گفت: اگر خاطرتان باشد ما در طول ٢٠ سال گذشته چهار چالش اصلي با امريكا داشته‌ايم كه يكي از اين چالش‌ها بحث تروريسم است. آنها به خاطر حمايتي كه ما از جريان مقاومت و حزب‌الله مي‌كنيم ما را متهم به حمايت از تروريسم مي‌كنند. چالش‌هاي ديگر ما حقوق بشر، هسته‌اي و بحث موشكي بوده است. بنابراين بحث موشكي چيز جديدي نيست و چندين سال است كه ما با امريكايي‌ها در اين زمينه درگير هستيم. آنها موفق شدند موضوع موشكي را در قطعنامه ١٦٩٦ كه در سال ٨٥ به تصويب شوراي امنيت رسيده است به موضوع هسته‌اي گره بزنند. در قطعنامه‌هاي بعدي هم اين مساله تكرار شده و در قطعنامه ١٩٢٩ الزام حقوقي براي ايران در اين خصوص تعيين كرده بودند. در ١٠ سال گذشته ما با اين بحث درگير بوده‌ايم و من تعجب مي‌كنم كه برخي مي‌گويند امريكايي‌ها بعد از برجام به سراغ بحث موشكي آمده‌اند بلكه اين موضوع از سال‌ها پيش وجود داشته و انها مساله هسته‌اي و موشكي را به هم گره زده‌اند. بعد از قطعنامه ١٩٢٩ تا به امروز هر تست موشكي كه انجام داديم چه اعلام شده باشد و چه اعلام نشده باشد ثبت شده است. گزارش آن به كميته تحريم داده شده است. اين بحث اصلا جديد نيست و البته شايد منتقدان تقصيري هم ندارند چرا كه در ١٠ سال گذشته صدا و سيما به اين اندازه جدي به قطعنامه‌ها و بحث‌هاي تحريمي نمي‌پرداخت.

ملاك همواره منويات رهبري بوده و خواهد بود

مجري برنامه در ادامه از عراقچي سوال كرد كه آيا تحريم‌هاي جديد كه به واسطه برنامه موشكي ايران اعمال شده را ناقض برجام مي‌دانيد يا خير؟ گفت: از ديد برجام، تحريم‌هاي موشكي در صورتي كه اعمال شود ناقض برجام نيست. ما وقتي تست موشكي انجام داديم خود آنها نيز گفتند كه اين تست‌ها نقض برجام نيست و اگر آنها هم به اين علت تحريم كنند برجام نقض نشده است، ولي اين تحريم‌ها در صورتي كه اعمال شود برخلاف فرمايشات مقام معظم رهبري است. براي ما هم ملاك فرمايش‌هاي رهبري است. در طول مذاكرات و اكنون و تا هميشه منويات رهبري دستور كار ما بوده و خواهد بود. ايشان فرموده‌اند كه تحريم‌هاي جديد به هر بهانه‌اي كه باشد نقض برجام است. بنابراين از ديد ما نقض برجام است اما از ديد خود برجام تحريم‌هاي موشكي نقض برجام نيست.

مجري در ادامه پرسيد: خلاف نظر رهبري نقض برجام است ؟ كه اين پاسخ را شنيد: بله، حتما. خلاف نظر رهبري خلاف همه‌چيز است.

مجري برنامه دوباره سوال خود را به گونه ديگري تكرار كرد كه پس نظر شخصي شما اين است كه نقض برجام نيست؟

عراقچي در پاسخ گفت: نقض برجام از ديد متن برجام اتفاق نيفتاده است اما از ديد مقام معظم رهبري و نامه‌اي كه ايشان نوشته‌اند، نقض برجام است. براي ما هم نظر رهبري ملاك است. از سال ٨٥ كه موضوع موشكي وارد قطعنامه‌هاي شوراي امنيت شد تا به امروز ٨٩ نفر كه شامل افراد حقيقي و حقوقي و برخي از شركت‌ها مي‌شوند به دليل مسائل موشكي در ليست تحريم‌هاي شوراي امنيت قرار گرفته‌اند كه در اين مجموعه نام برخي از فرماندهان سپاه و برخي از مراكز مهم صنعتي ديده مي‌شود.

دستورالعمل ترك ميز مذاكرات

عراقچي با تاكيد بر اينكه بحث موشكي بحث امنيتي و دفاعي ما است و اصلا در اين رابطه شوخي نداريم ادامه داد: در طول مذاكرات نيز به طرف مقابل اجازه نداديم كه طرف مقابل وارد اين بحث شود. آنها بعضا انتظارات عجيبي را در اين ارتباط داشتند كه با ايستادگي و مقاومت طرف ايراني به اين خواسته‌ها نرسيدند. ما دستور العمل داشتيم كه در صورت ورود طرف مقابل به بحث موشكي ميز مذاكره را ترك كنيم. وي تاكيد كرد: هيچ انسان عاقلي موضوع امنيت ملي خود را مورد مذاكره قرار نمي‌دهد چه برسد مورد مصالحه، و ما در سخت‌ترين شرايط قرار داشتيم ولي اجازه نداديم كه موضوع موشكي وارد مذاكرات هسته‌اي شود. سيستم امنيت ملي كشور ما منوط به بحث‌هاي موشكي است كه نه موضوع مذاكره و نه موضوع مصالحه هستند.

عراقچي در پايان با انتقاد از رويه خبري برخي رسانه‌ها به خصوص صدا و سيما در ارتباط با بحث تحريم‌ها و موضوع سوييفت ادامه داد: اگر ما مي‌خواهيم از فضاي پسابرجام استفاده كنيم بايد يك فضاي اعتماد بخش ايجاد كنيم. كسي كه مي‌خواهد بيايد در ايران كار كند و پولش را براي سرمايه‌گذاري به ايران بياورد بايد اعتماد كند.

روی خط سایتها
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: